دانشگاه آزاد اسلامی

دانشکده حقوق 

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی

عنوان

مطالعه تطبیقی جرح و تعدیل شهود از منظر حقوق موضوعه ایران و فقه اسلامی

فهرست

چکیده ۱

مقدمه. ۲

ضرورت تحقیق.. ۴

اهداف تحقیق.. ۴

پرسش‌های تحقیق.. ۴

فرضیه‌ها ۴

پیشینه‌ی تحقیق.. ۵

روش تحقیق.. ۵

مشکلات تحقیق.. ۵

ساختار تحقیق.. ۵

فصل اول: کلیات و بیان شروط شهادت شرعی در مذاهب اسلامی.. ۶

۱ـ۱ واژه‌شناسی.. ۷

۱ـ۱ـ۱ واژگان اصلی.. ۷

۱ـ۱ـ۱ـ۱ شهادت… ۷

۱ـ۱ـ۱ـ۲ شاهد. ۸

۱ـ۱ـ۱ـ۳ عدالت… ۸

۱ـ۱ـ۱ـ۴ جرح.. ۹

۱ـ۱ـ۱ـ۵ تعدیل.. ۹

۱ـ۱ـ۲ واژگان مرتبط.. ۱۰

۱ـ۱ـ۲ـ۱ دعوی.. ۱۰

۱ـ۱ـ۲ـ۲ دلیل.. ۱۰

۱ـ۱ـ۲ـ۳ بینه. ۱۱

۱ـ۱ـ۲ـ۴ تحمل شهادت… ۱۱

۱ـ۱ـ۲ـ۵ ادای شهادت… ۱۲

۱ـ۱ـ۲ـ۶ مطلع یا شاهد عرفی.. ۱۲

۱ـ۲ بیان شروط شهادت شرعی در مذاهب اسلامی.. ۱۳

۱ـ۲ـ۱ شرایط مربوط به شاهد در زمان تحمل شهادت… ۱۵

۱ـ۲ـ۱ـ۱ عقل.. ۱۶

۱ـ۲ـ۱ـ۲ تمییز. ۱۷

۱ـ۲ـ۱ـ۳ درک حسی از موضوع شهادت… ۱۸

۱ـ۲ـ۲ شرایط مربوط به ادای شهادت… ۱۹

۱ـ۲ـ۲ـ۱ اسلام. ۲۱

۱ـ ۲ـ۲ـ۱ـ۱ اسلام از نظر فقهای امامیه. ۲۲

۱ـ۲ـ۲ـ۱ـ۲ امکان پذیرش شهادت غیر مسلمان در وصایا و یا غیر آن. ۲۳

۱ـ۲ـ۲ـ۱ـ۳ شرط اسلام از نظر فقهای اهل سنت… ۲۵

۱ـ۲ـ۲ـ۲ ایمان. ۲۶

۱ـ ۲ـ۲ـ۲ـ۱ مفهوم ایمان از نظر فقهای امامیه. ۲۶

۱ـ۲ـ۲ـ۳ طهارت مولد. ۲۷

۱ـ۲ـ۲ـ۳ـ۱ از نظر فقهای امامیه. ۲۸

۱ـ۲ـ۲ـ۴ عدالت… ۲۸

۱ـ۲ـ۲ـ۴ـ۱ عدالت از نظر فقهای امامیه. ۳۰

۱ـ۲ـ۲ـ۴ـ۲ از نظر فقهای اهل سنت… ۳۱

۱ـ۲ـ۲ـ۵ ذینفع نبودن در مورد شهادت… ۳۱

۱ـ۲ـ۲ـ۶ نداشتن عداوت دنیوی.. ۳۳

۱ـ۲ـ۲ـ۷ سایر شرایط شاهد شرعی.. ۳۴

۱ـ۲ـ۳ شرایط مربوط به مفاد شهادت… ۳۶

۱ـ۲ـ۳ـ۱ دارای شهادت از روی علم. ۳۸

۱ـ۲ـ۳ـ۲ اتحاد مفادی میان شهاد شهود. ۴۰

۱ـ۲ـ۳ـ۳ عدم مخالفت با علم قاضی.. ۴۱

فصل دوم: کیفیت تعدیل شهود. ۴۳

۲ـ۱ کیفیت احراز عدالت… ۴۵

۲ـ۱ـ۱ علم قاضی به عدالت شاهد. ۴۸

۲ـ۲ـ۳ جهل یا تردید قاضی در خصوص حال شاهد. ۵۰

۲ـ۲ـ۲ـ۱ لزوم علم شهادت دهنده بر عدالت شاهد اصلی.. ۵۲

۲ـ ۲ـ۲ـ۲ امکان شهادت دادن براساس حسن ظاهر شاهد اصلی.. ۵۴

۲ـ۲ کیفیت احراز سایر شرایط شاهد. ۵۵

۲ـ۲ـ۱ مشروعیت نسب… ۵۵

۲ـ۲ـ۲ منتفی بودن نفع. ۶۲

۲ـ۲ـ۳ منتفی بودن عداوت دنیوی.. ۶۴

۲ـ۳ جرح شاهد. ۶۵

۲ـ۳ـ۱ مهلت ادعای جرح.. ۶۷

۲ـ۳ـ۲ جرح شاهد بعد از صدور حکم و اثر آن. ۶۸

نتیجه‌گیری.. ۷۰

پیشنهاد‌ها ۷۱

منابع. ۷۲

 

چکیده

شهادت به عنوان یکی از ادله استوار در اثبات حق، ادعا، و یا رد آن مورد پذیرش فقها و حقوقدانان بوده است. از نظر فقها، شهادت عبارت از همان اعلام و اخبار است که در آن قطع و یقین شرط شده است و شهادت گاهی به معنای تحمل شهادت، یعنی گواه شدن و گاهی به معنای ادای شهادت یعنی گواه دادن. البته شهادت در صورتی دارای اعتبار است که شرایط لازم در شهادت و شاهد موجود باشد. ماده ۱۳۱۳ ق.م. و ماده ۱۵۵ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری شرایط شهود را: بلوغ، عقل، ایمان، طهارت، مولد، عدالت، عدم تهمت و … می‌دانند و همچنین شهادت باید از روی قطع و یقین باشد، مطابقت با دعوی داشته باشد و شهادت شهود باید مفاداً متحد و در معنا با هم موافق باشند هر چند که در لفظ مخالف هم باشند. در منابع فقهی و در متون قانونی شرایط و مواردی را جهت مستند بودن شهادت برشمردند. جرح و تعدیل (جارح و معدل) اصطلاحاتی که در این زمینه به کار برده می‌شود طرفی که شهود، علیه او شهادت داده‌اند می‌تواند با استناد به مواردی چند به حجیت شهادت ایشان اشکال وارد کند و از سوی دیگر مشهودله (کسی که شهادت به نفع او داده شده است) می‌تواند شهود خود را تعدیل و تزکیه نماید. ارزش اثباتی شهادت شهود در حقوق اسلام (فقه امامیه) برخلاف حقوق ایران با تعداد شهود معین در تمامی دعاوی حقوقی دارای ارزش نامحدودی است. در فقه امامیه چنانچه شهود از شهادت خود پیش از صدور حکم و یا بعد از صدور حکم رجوع نمایند، بر هر کدام از موارد مذکور آثار خاصی مترتب است و مسئولیت شهود در هر دو متفاوت است. در حالی که در حقوق مدنی ایران به این کیفیت و به طور تفضیلی اشاره‌ای نشده است. ما در این پایان‌نامه موضوع جرح و تعدیل شهود را از منظر فقهی و حقوقی مورد بررسی قرار داده‌ایم.

 

 

کلید واژگان: ادله اثبات دعوا، شهادت، شاهد، جرح، تعدیل.

 

 

مقدمه

یکی از دلایل مهم در امور کیفری شهادت است. شهادت عبارت است از اظهارات اشخاص خارج از دعوا که امر مورد اختلاف را دیده یا شنیده یا شخصاً از آن آگاه شده‌اند. یعنی شخص به نفع یکی از اصحاب دعوا و بر ضرر دیگری اعلام اطلاع و خبر از وقوع امری نماید، اگر وسیله‌ی آگاهی گواه قوه بینایی او باشد، گواه را شاهد عینی و گواهی را مشاهده نامند و اگر وسیله‌ی آگاهی قوه سامعه باشد، گواه را شاهد سمعی و گواهی را اسماع خوانند. شهادت واژه‌ای تازی و معادل فارسی آن گواهی می‌باشد و به شاهد گواه اطلاق می‌گردد. در حقوق اسلام شهادت شهود یکی از مهمترین دلایل……………

 

12000 تومان – خرید