پایان نامه ارشد با عنوان تعیین شیوع اختلال بدشکلی بدن و میزان همایندی آن با اختلال افسردگی اساسی، وسواس فکری-عملی، اضطراب اجتماعی و اختلالات خوردن در دانشجویان دانشگاه شیراز و علوم پزشکی شیراز

پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته روانشناسی بالینی

عنوان:

تعیین شیوع اختلال بدشکلی بدن و میزان همایندی آن با اختلال افسردگی اساسی، وسواس فکری-عملی، اضطراب اجتماعی و اختلالات خوردن در دانشجویان دانشگاه شیراز و علوم پزشکی شیراز

 

 

فهرست مطالب

 

 

عنوان                                                                                                          صفحه

 

فصل اول: کلیات پژوهش

 

1-1- مقدمه                                                                                                ۱

۱-۲- بیان مساله                                    ۵

۱-۳- اهمیت و ضرورت پژوهش                           ۸

۱-۴- اهداف پژوهش                                       ۱۱

۱-۵- تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها                             ۱۲

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

 

2-1- توصیف و ماهیت اختلال بدشکلی بدن                        ۱۹

۲-۱-۱- تاریخچه                                     ۱۹

۲-۱-۲- تعریف و ملاکهای تشخیصی اختلال بدشکلی بدن                  ۲۱

۲-۱-۳- شیوع اختلال بدشکلی بدن                           ۲۵

۲-۱-۴- اختلالات همایند با اختلال بدشکلی بدن                   ۲۷

۲-۱-۵- رابطه اختلال اضطراب اجتماعی، افسردگی اساسی، وسواس فکری- عملی     ۳۱

و اختلالات خوردن با اختلال بدشکلی بدن

۲-۱-۶- تشخیص افتراقی اختلال بدشکلی بدن                      ۳۹

۲-۱-۷- اشکال بالینی اختلال بدشکلی بدن                       ۴۳

۲-۱-۸- تظاهرات بالینی اختلال بدشکلی بدن                         ۴۶

۲-۱-۹- دامنه‌ای از پیامدهای اختلال بدشکلی بدن                    ۵۳

۲-۱-۱۰- جنسیت و اختلال بدشکلی بدن                       ۵۷

۲-۱-۱۱- اختلال بدشکلی بدن در سنین مختلف                     ۵۹

۲-۱-۱۲- رابطه تصویر بدنی با اختلال بدشکلی بدن                   ۶۵

 

 

عنوان                                                                                                         صفحه

 

2-1-13- ارتباط جراحی ترمیمی با اختلال بدشکلی بدن                ۶۸

۲-۲- سبب شناسی                                     ۷۲

۲-۲-۱- راه اندازها                                     ۷۲

۲-۲-۲- عوامل خطرزای زیستی- ژنتیکی                      ۷۳

۲-۲-۳- عوامل خطرزای روانشناختی                             ۷۹

۲-۲-۴- عوامل خطرزای فرهنگی- اجتماعی                        ۹۶

۲-۳- پیشینه پژوهش                                      ۹۸

۲-۴- سوالات و فرضیات پژوهش                                   ۱۰۷

فصل سوم: روش تحقیق

 

3-1- طرح تحقیق                                         ۱۰۹

۳-۲- جامعه آماری                                                                                       ۱۰۹

۳-۳- روش نمونه گیری                                            ۱۰۹

۳-۴- شیوه اجرا                                                 ۱۰۹

۳-۵- ابزارهای پژوهش                                            ۱۱۰

۳-۵-۱- مقیاس اصلاح شده وسواس فکری عملی یل براون برای اختلال بدشکلی بدن      ۱۱۰

۳-۵-۲- پرسشنامه اختلال بدشکلی بدن ( BDDQ)                                    ۱۱۱

۳-۵-۳- پرسشنامه افسردگی بک ویرایش دوم                                    ۱۱۲

۳-۵-۴- پرسشنامه وسواس فکری- عملی مادزلی                                      ۱۱۴

۳-۵-۵- پرسشنامه فوبی اجتماعی                                      ۱۱۵

۳-۵-۶- پرسشنامه نگرش‌های خوردن                                     ۱۱۶

۳-۶- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات                                                                     ۱۱۸

فصل چهارم: یافته‌های پژوهش

 

4-1- مقدمه                                                                                                            ۱۱۹

۴-۲- یافته‌های توصیفی                                                                                    ۱۱۹

 

عنوان                                                                                                      صفحه

 

4-3- یافته‌های استنباطی                                               ۱۲۶

۴-۴- یافته‌های جانبی                                                  ۱۳۵

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

 

5-1- مقدمه                                                           ۱۵۳

۵-۲- بحث و نتیجه گیری                                                ۱۵۳

۵-۳- محدودیت‌ها                                                       ۱۷۱

۵-۴- پیشنهادات                                                       ۱۷۲

 

– فهرست منابع فارسی

– فهرست منابع انگلیسی

– پیوست‌ها

– روی جلد، صفحه تاییدیه اعضاء کمیته و چکیده به زبان انگلیسی

 

فهرست جدولها

 

 

عنوان

جدول۴-۱: توزیع گروه مورد مطالعه بر حسب جنسیت

جدول۴-۲: توزیع گروه مورد مطالعه بر حسب سن

جدول۴-۳: توزیع گروه مورد مطالعه بر حسب وضعیت تاهل

جدول۴-۴: توزیع گروه مورد مطالعه بر حسب محل سکونت

جدول۴-۵: توزیع گروه مورد مطالعه بر حسب مقطع تحصیلی

جدول۴-۶: توزیع گروه مورد مطالعه بر حسب رشته تحصیلی

جدول ۴-۷: توزیع نمونه بر حسب نارضایتی  و نگرانی از برخی از قسمتهای بدن

جدول ۴-۸: شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن بر اساس (BDDQ) و (Y-BOCS)

جدول ۴-۹: شاخص‌های آمار توصیفی اختلال بدشکلی بدن بر اساس Y-BOCS

جدول ۴-۱۰: شاخص‌های آمار توصیفی خرده مقیاسهای اختلال بدشکلی بدن

جدول۴-۱۱: قسمتهای بدن مورد نگرانی در دانشجویان دارای علائم اختلال بدشکلی بدن

جدول۴-۱۲: فعالیت‌های مربوط به نگرانی در مورد نقص‌های بدنی در دانشجویان دارای         علائم اختلال بدشکلی بدن

جدول ۴-۱۳: شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان دختر و پسر

جدول ۴-۱۴: شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دو گروه سنی دانشجویان

جدول ۴-۱۵: شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان مجرد و متاهل

جدول ۴-۱۶: شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با وضعیت مالی متفاوت

جدول ۴-۱۷: شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با و بدون سابقه جراحی زیبایی

جدول۴-۱۸: رابطه بین علائم اختلال بدشکلی بدن با علائم اختلال اضطراب اجتماعی و خرده مقیاسهای آنها

جدول۴-۱۹: رابطه بین علائم اختلال بدشکلی بدن با علائم اختلال افسردگی اساسی و خرده مقیاسهای آنها

جدول۴-۲۰: رابطه بین علائم اختلال بدشکلی بدن با علائم اختلال وسواس فکری- عملی و خرده مقیاسهای آنها

 

 

عنوان

جدول۴-۲۱: رابطه بین علائم اختلال بدشکلی بدن با علائم اختلالات خوردن و خرده مقیاسهای آنها

جدول ۴-۲۲: میزان نگرانی از برخی از قسمتهای بدن

جدول ۴-۲۳: توزیع نمونه بر حسب اشتغال ذهنی با برخی از قسمتهای بدن

جدول ۴-۲۴: شدت اختلال در دانشجویان دارای علائم اختلال بدشکلی بدن

جدول ۴-۲۵: میزان اشتغال ذهنی در دانشجویان دارای علائم اختلال بدشکلی بدن

جدول۴-۲۶: قسمتهای بدن مورد نگرانی در دانشجویان دختر و پسر دارای علائم اختلال بدشکلی بدن

جدول۴-۲۷: فعالیت های مربوط به نگرانی در مورد نقص های بدنی در دانشجویان دختر و پسر دارای علائم اختلال بدشکلی بدن

جدول ۴-۲۸: مقایسه فراوانی نارضایتی از وضعیت ظاهری بدن در دانشجویان دختر و پسر

جدول ۴-۲۹: مقایسه شدت علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان دختر و پسر

جدول ۴-۳۰: مقایسه شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان رشته های مختلف تحصیلی

جدول۴-۳۱: مقایسه شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با عملکرد تحصیلی مختلف

جدول ۴-۳۲: مقایسه شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با محل سکونت های مختلف

جدول ۴-۳۳: مقایسه شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با میزان رضایت متفاوت از جراحی زیبایی

جدول ۴-۳۴: مقایسه شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با و بدون مشکلات طبی و فیزیکی بارز

جدول ۴-۳۵: مقایسه شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با و بدون سابقه بیماری عصبی- روانی

جدول ۴-۳۶: مقایسه شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با طول مدت بیماری عصبی- روانی متفاوت

جدول ۴-۳۷: شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان  با و بدون سابقه بیماری عصبی- روانی در فامیل درجه اول

 

 

عنوان

جدول۴-۳۸:شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با و بدون علائم اختلال اضطراب اجتماعی

جدول۴-۳۹: شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با و بدون علائم اختلال افسردگی اساسی

جدول۴-۴۰: شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با و بدون علائم اختلال وسواس فکری- عملی

جدول۴-۴۱: شیوع علائم اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان با و بدون علائم اختلالات خوردن

جدول ۵-۱- مقایسه میزان نارضایتی از وضعیت ظاهری بدن در مطالعات پیشین

جدول ۵-۲- مقایسه شیوع اختلال بدشکلی بدن در دانشجویان در مطالعات پیشین

جدول ۵-۳- شایع‌ترین قسمت‌های مورد نگرانی در تحقیقات پیشین

جدول ۵-۴- مقایسه شیوع اختلال بدشکلی بدن به تفکیک جنسیت در تحقیقات پیشین

 

1- کلیات پژوهش

 

 

1-1- مقدمه

 

بیشتر افراد درباره ظاهر خود حساس هستند و اکثر ما نگران این هستیم که چطور به نظر می‌رسیم. چه کسی اندام متناسب‌تر، پوست صاف‌تر، چشمان جذاب‌تر را دوست ندارد. جذابیت فیزیکی همواره در همه زمان‌ها و تمام فرهنگ‌ها مورد توجه بوده است و امروزه هم یکی از دغدغه‌ها و نگرانی‌های افراد مربوط به ظاهر و شکل بدنشان است و به نوعی رسیدگی به وضعیت ظاهری را مورد توجه و دقت قرار می‌دهند. اگرچه نگرانی در مورد ظاهر کاملا بهنجار و قابل قبول است. ولی برخی از افراد نوعی وسواس مخفی در مورد ظاهرشان دارند و تلاش می‌کنند که ظاهر خود را ارتقا بخشند.

درک از زیبایی یک مفهوم ذهنی است و وابسته به اشخاص، متفاوت است و در فرهنگ‌های مختلف در مورد مشخصه‌های زیبایی تعاریف متنوعی وجود دارد (کوگان، به نقل از باهن و همکاران، ۲۰۰۲). ادراک و نگرش فرد نسبت به بدن خود، بخشی از ارزیابی فرد از خودش را تشکیل می‌دهد. اما نکته اینجاست که این بخش، سهم مهمی در خود ارزیابی فرد دارد. از آنجایی که ظاهر، بخش مهمی از هویت فرد در موقعیت‌های اجتماعی است و  بلافاصله در برخورد با دیگران نمایان می‌شود، بنابراین اهمیت این سازه بسیار بارز است و تاکید جامعه و رسانه‌های عمومی بر جذابیت ظاهری، افراد را به این مسئله حساستر می‌سازد و از طرفی، ارزیابی منفی از سوی دیگران منجر به احساس نارضایتی فرد از ظاهرش می‌گردد و افزایش و تشدید این نارضایتی فرد را مستعد اختلالات بالینی می‌نماید(فیلیپس، ۲۰۰۵).