پایان نامه کارشناسی ارشد با عنوان رابطه بین مدیریت سود واقعی و پیش‏بینی سود هر سهم با بیش نمایی خالص دارایی های عملیاتی

موسسه آموزش عالی رجا

گروه حسابداری

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حسابداری

رابطه بین مدیریت سود واقعی و پیش‏بینی سود هر سهم با بیش نمایی خالص دارایی های عملیاتی

ا

 

 

 

 

چکیده

این پایان‏نامه وضعیتی را مطالعه می‏کند که متورم بودن ترازنامه، استفاده از اقلام تعهدی اختیاری به منظور مدیریت سود افزایشی را با محدودیت مواجه می‏سازد. ترازنامه متورم به واسطه استفاده از اقلام تعهدی اختیاری در دوره‏های گذشته و انباشت این اقلام در خالص دارایی‏های عملیاتی شرکت‏ها بروز می‏کند. در چنین شرایطی پیش‏بینی می‏شود، شرکت‏ها به منظور اجتناب از گزارش سود غیرمنتظره منفی (عدم تحقق پیش‏بینی‏های سود)، مدیریت سود واقعی و مدیریت پیش‏بینی‏های سود را در دستور کار خود قرار می‏دهند. به منظور آزمون این پیش‏بینی از داده‏های ۲۴۳ شرکت، مشتمل بر ۲,۲۳۳ مشاهده شرکت-سال در طی دوره زمانی ۹۱-۱۳۸۰ و رگرسیون لوجستیک با اثرات ثابت استفاده شده‏است. نتایج به دست آمده نشان می‏دهد، در زمانی که خالص دارایی‏های عملیاتی شرکت‏ها به واسطه استفاده از اقلام تعهدی اختیاری بیش از واقع گزارش شده‏اند، احتمال استفاده مدیران از مدیریت سود واقعی افزایشی برای تحقق سود پیش‏بینی شده و همچنین مدیریت کاهشی پیش‏بینی‏های سود به منظور کاستن انتظارات سرمایه‏گذاران، افزایش می‏یابد تا به این وسیله شرکت‏ها از گزارش سود غیرمنتظره منفی اجتناب کنند.

واژگان کلیدی:

اقلام تعهدی اختیاری؛ مدیریت کاهشی پیش‏بینی سود؛ مدیریت سود واقعی؛ سود غیرمنتظره منفی.


فهرست مطالب

فصل اول: کلیات تحقیق. ۱

۱-۱ مقدمه. ۲

۱-۲ بیان مسئله. ۳

۱-۳ اهمیت، ضرورت و نتایج احتمالی تحقیق. ۶

۱-۴ اهداف تحقیق. ۷

۱-۵ پرسش‏های اصلی تحقیق. ۷

۱-۶ فرضیه‏های تحقیق. ۸

۱-۷ جنبه نوآوری تحقیق. ۸

۱-۸ روش تحقیق. ۹

۱-۸-۱ کلیات روش تحقیق. ۹

۱-۸-۲ قلمرو مکانی تحقیق. ۹

۱-۸-۳ قلمرو زمانی تحقیق. ۹

۱-۸-۴ جامعه و نمونه آماری تحقیق. ۹

۱-۹ متغیرهای تحقیق. ۱۰

۱-۹-۱ متغیرهای وابسته. ۱۰

۱-۹-۲ متغیر مستقل. ۱۱

۱-۹-۳ متغیرهای کنترلی.. ۱۲

۱-۱۰ مدل‏های آزمون فرضیه‏های تحقیق. ۱۲

۱-۱۱ تعریف واژه‏ها و اصطلاحات تخصصی.. ۱۳

۱-۱۲ ساختار سایر فصول. ۱۵

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق. ۱۶

۲-۱ مقدمه. ۱۷

۲-۲ مدیریت سودهای غیر منتظره ۱۸

۲-۲-۱ انگیزه‏های مدیریت سودهای غیر منتظره ۱۸

۲-۲-۲ مکانیزم‏های اجتناب از (مدیریت) سودهای غیر منتظره منفی.. ۱۹

۲-۲-۲-۱ مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی اختیاری.. ۲۰

۲-۲-۲-۲ مدیریت سود واقعی.. ۲۲

۲-۲-۲-۳ مدیریت پیش‏بینی‏ها (انتظارات) ۲۴

۲-۲-۲-۴ بکارگیری مکانیزم‏های اجتناب از سود غیر منتظره منفی.. ۲۵

۲-۳ مکمل یا جایگزین بودن مکانیزم‏های مدیریت سودهای غیر منتظره ۲۶

۲-۴ ترازنامه متورم. ۲۸

۲-۵ پیشینه تحقیق. ۲۹

۲-۵-۱ پیشینه تحقیقات: خارجی.. ۲۹

۲-۵-۲ پیشینه تحقیق: داخلی.. ۳۳

۲-۶ خلاصه و نتیجه‏گیری: تبیین نظری فرضیه‏ها ۳۷

فصل سوم: روش تحقیق. ۴۱

۳-۱ مقدمه. ۴۲

۳-۲ بیان کلی مسئله تحقیق. ۴۲

۳-۳ فرضیه‌های تحقیق. ۴۳

۳-۴ روش تحقیق. ۴۴

۳-۴-۱ کلیات روش تحقیق. ۴۴

۳-۴-۲ مدل مورد استفاده برای آزمون فرضیه‌ها ۴۵

۳-۴-۳ متغیرهای تحقیق. ۴۶

۳-۴-۳-۱ متغیرهای وابسته. ۴۶

۳-۴-۳-۲ متغیر مستقل. ۴۸

۳-۴-۳-۳ متغیرهای کنترلی.. ۴۹

۳-۵ جامعه و نمونه آماری.. ۵۰

۳-۵ قلمرو تحقیق. ۵۳

۳-۸ جمع‌آوری داده‌های تحقیق. ۵۴

۳-۹ روش تجزیه و تحلیل داده‌ها ۵۵

فصل چهارم: نتایج. ۵۶

۴-۱ مقدمه. ۵۷

۴-۲ آماره‏های توصیفی.. ۵۷

۴-۳ آزمون فرضیه‏های تحقیق. ۶۲

۴-۳-۱ آزمون فرضیه اول. ۶۲

۴-۳-۲ آزمون فرضیه دوم تحقیق. ۶۶

فصل پنجم: بحث و نتیجه‏گیری.. ۷۰

۵-۱ مقدمه. ۷۱

۵-۲ خلاصه موضوع و روش تحقیق. ۷۱

۵-۳ خلاصه نتایج آزمون فرضیه‏های تحقیق. ۷۴

۵-۴ بحث و بررسی تطبیقی یافته‏های تحقیق. ۷۵

۵-۵ محدودیت‏های تحقیق. ۷۸

۵-۶ پیشنهادات تحقیق. ۷۹

۵-۶-۱ پیشنهادات کاربردی.. ۷۹

۵-۶-۲ پیشنهادات تحقیقات آتی.. ۷۹

منابع. ۸۱

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول: کلیات تحقیق

 

 

1-1   مقدمه

هدف حسابداری فراهم آوردن اطلاعاتی است که به سرمایه‏گذاران و سایر استفاده‏کنندگان از اطلاعات حسابداری کمک کند تا با استفاده از این اطلاعات تصمیمات اقتصادی خود را اتخاذ نمایند. اهمیت اطلاعات حسابداری در بازار سرمایه و واکنش مشارکت‏کنندگان در بازار به اطلاعات حسابداری باعث می‏شوند تا مدیران شرکت‏ها در خصوص اطلاعاتی که در قالب صورت‏های مالی در اختیار مشارکت‏کنندگان در بازار قرار می‏دهند، وسواس و دقت فراوانی را اعمال نمایند.

پیامدهای واکنش بازار به اطلاعات حسابداری برای مدیران می‏تواند بسیار با اهمیت باشد. برای مثال ممکن است، ارزابی عملکرد مدیریت تا حدود زیادی متکی به قیمت سهام شرکت در بازار پس از انتشار صورت‏های مالی باشد. در صورتی که گزارش‏های مالی منتشر شده از سوی شرکت باعث افزایش قیمت اوراق بهادار در بازار سرمایه شود، این افزایش قیمت (و به تبع آن، بازده) سهام باعث خواهد شد تا سرمایه‏گذاران عملکرد مدیریت را مثبت ارزیابی نمایند. این ارزیابی‏ها تاثیر مستقیمی بر امنیت شغلی مدیران و حقوق و مزایا و پاداش آنان خواهد داشت.

یکی دیگر از پیامدهای واکنش بازار به اطلاعات حسابداری برای مدیریت، تاثیر آن بر توانایی تامین مالی و هزینه تامین مالی شرکت است. شرکت‏هایی که بازار واکنش مثبتی به اطلاعات آنها نشان داده‏است، به منابع بیشتری جهت تامین مالی پروژه‏های سرمایه‏ای خود دسترسی دارند. همچنین، معمولاً در مقایسه با شرکت‏هایی که بازار واکنش منفی به اطلاعات آنها نشان داده‏است، هزینه سرمایه تامین مالی برای این شرکت‏ها پایین‏تر است.

پیامدهای متفاوت بازار سرمایه به اطلاعات منتشر شده توسط شرکت‏ها باعث می‏شود تا مدیران شرکت‏ها این انگیزه را داشته باشند تا تمام تلاش خود را بکارگیرند تا بازار از اطلاعات منتشر شده توسط آنها استقبال نماید و درصورتی که شرکت در شرایط عادی و واقعی نتواند انتظارات را برآورده سازد، اقداماتی را بکارگیرد تا از این واکنش بازار اجتناب نماید یا از میزان آن بکاهد.

۱-۲ بیان مسئله

مطالعات پیشین (برای مثال، بروان و کایلر[۱]، ۲۰۰۵؛ ماتسوموتو[۲]، ۲۰۰۲؛ بارتو[۳] و همکاران، ۲۰۰۲؛ بروان[۴]، ۲۰۰۱) نشان داده‏اند که مدیران تمایل دارند سودی که شرکت در پایان دوره گزارش می‏کند، حداقل به اندازه پیش‏بینی‏هایی باشد که پیش‏تر از سوی مدیریت یا تحلیل‏گران مالی مطرح شده‏است. از آنجا که پایین‏تر بودن سود واقعی از سود پیشبینی شده (که به آن “سود غیر منتظره منفی [۵]” گفته می‏شود) واکنش نامطلوب بازار را به دنبال دارد و باعث نامطلوب ارزیابی شدن عملکرد مدیریت می‏شود، شرکت‏ها اغلب استراتژی‏هایی را بکار می‏گیرند که احتمال عدم تحقق سود پیش‏بینی شده[۶] را کاهش می‏دهد……………