پایان نامه کارشناسی ارشد با عنوان نانواستراتیگرافی سازند پابده در برشی از منطقه آبدانان(جنوب کبیر کوه، استان ایلام)

نانواستراتیگرافی سازند پابده در برشی از منطقه آبدانان

(جنوب کبیر کوه، استان ایلام)

وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری

دانشگاه شهید بهشتی

دانشکده علوم زمین

گروه آموزشی زمین شناسی

پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد M.Sc

رشته زمین شناسی – چینه شناسی و فسیل شناسی

عنوان :

نانواستراتیگرافی سازند پابده در برشی از منطقه آبدانان

(جنوب کبیر کوه، استان ایلام)

 

 

چکیده

سازند پابده در محدوده زون زاگرس چین خورده قرار گرفته است. عملکرد دوگانه این سازند به عنوان سنگ منشأ نفت و توان مخزنی آن با توجه به تنوع لیتولوژی و قرارگیری در بین دو مخزن آسماری و بنگستان و همچنین سن این سازند از موضوعاتی است که توجه زمین شناسان مختلف را جلب کرده است.

به منظور مطالعه دقیق بایوستراتیگرافی سازند پابده در برش آبدانان (جنوب کبیرکوه، استان ایلام) مطالعه نانوستراتیگرافی در برش مذکور با مختصات  “E:47°۰۹`۵۹,۳۲ و”N:32°۵۴`۵۹,۲۱ انجام شد.

در برش آبدانان، سازند پابده با ۵/۱۳۵ متر ضخامت عمدتاً از مارن و آهک مارنی تشکیل شده است. مرز زیرین سازند پابده با سازند گورپی هم­شیب و پیوسته و مرز بالایی آن با سازند آسماری تدریجی می­باشد. از مطالعه دقیق ۱۲۰ اسلاید تهیه شده، مجموعه غنی نانوفسیلی شامل ۷۶ گونه متعلق به ۳۲ جنس از ۱۴ خانواده و ۶ راسته شناسایی و توصیف گردید. پراکندگی نانوفسیل­های موجود، حضور زون­های  (Martini,1971) NP20-NP9 را محرز می­کند که نشان دهنده سنی از پالئوسن پایانی (سلاندین-تانتین) تا ائوسن پایانی (پریابونین) می­باشد. حضور گونه­های مختلف جنس Discoaster نشانه آب­های گرم دریاهای باز و حضور گونه­های مختلف جنس Sphenolithus نشانه آب­های گرم حواشی قاره می­باشد. حضور گونه­های مختص عرضهای جغرافیایی پایین دلالت بر قرارگیری حوضه رسوبی تشکیل دهنده این رسوبات در عرض­های پایین جغرافیایی دارد.

از تطابق سازند پابده در برش آبدانان (استان ایلام) با برش نمونه (تنگ پابده) ، برش منگشت (منطقه ایذه)، برش چاههای نفتی اهواز (فروافتادگی دزفول) و برش چاههای نفتی گچساران (استان خوزستان)، با روند شمال غربی- جنوب شرقی با توجه به سن سازند پابده چنین استنباط می­شود که رسوبگذاری سازند پابده در شمال غرب (برش آبدانان) دیرتر از جنوب شرق (برش چاههای نفتی گچساران) شروع شده و زودتر به پایان رسیده است.

 

 

کلمات کلیدی: سازند پابده، برش آبدانان، نانواستراتیگرافی

 

 

فهرست مطالب

عنوان                                             صفحه

 

فصل ۱-            کلیات ۲

۱-۱-             مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………….. ۲

۱-۲-             اهداف مطالعه ……………………………………………………………………………………………………………. ۲

۱-۳-             موقعیت جغرافیایی منطقه مورد مطالعه ………………………………………………………………….. ۲

۱-۳-۱-     شهرستان آبدانان ……………………………………………………………………………………………………. ۲

۱-۳-۲-       راه های دسترسی به منطقه مورد مطالعه ……………………………………………………………… ۲

۱-۳-۳-     تغییرات توپوگرافی استان ………………………………………………………………………………………. ۲

۱-۳-۴-     وضعیت بیابان و پوشش گیاهی در استان ……………………………………………………………… ۲

۱-۳-۵-     جغرافیای طبیعی و اقلیم استان …………………………………………………………………………….. ۲

۱-۳-۶-     درجه حرارت و میزان بارندگی شهرستان آبدانان ………………………………………………….. ۲

۱-۴-             مراحل مطالعه نانوفسیل‌های آهکی …………………………………………………………………………. ۲

۱-۴-۱-     مطالعات صحرایی …………………………………………………………………………………………………… ۲

۱-۴-۲-     مطالعات آزمایشگاهی …………………………………………………………………………………………… ۲

۱-۴-۳-     مطالعات نانوفسیل‌ها ……………………………………………………………………………………………. ۲

فصل ۲-            مروری  بر مطالعات قبلی ۲

۱-۲-             مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………… ۲

۲-۲-             حوضه ی رسوبی زاگرس ……………………………………………………………………………………….. ۲

۲-۳-             مرز K/T و فاز لارامید در ایران ……………………………………………………………………………… ۲

۲-۴-             پالئوژن در ایران ……………………………………………………………………………………………………… ۲

۲-۴-۱-     چرخه‌ی رسوبی جهرم …………………………………………………………………………………………. ۲

۲-۴-۲-     چرخه‌ی رسوبی آسماری ……………………………………………………………………………………… ۲

۲-۵-             مختصری بر زمین­شناسی جنوب غرب ایران ………………………………………………………… ۲

۲-۵-۱-     دشت خوزستان ……………………………………………………………………………………………………. ۲

۲-۵-۲-     زاگرس چین خورده …………………………………………………………………………………………….. ۲

۲-۵-۳-     زاگرس رورانده ……………………………………………………………………………………………………… ۲

۲-۶-             کرتاسه بالایی در زاگرس ……………………………………………………………………………………….. ۲

۲-۷-             پالئوژن در زاگرس ………………………………………………………………………………………………….. ۲

۲-۷-۱-     سازند امیران ………………………………………………………………………………………………………… ۲

۲-۷-۲-     سازند ساچون ………………………………………………………………………………………………………. ۲

۲-۷-۳-     سازند تله زنگ ……………………………………………………………………………………………………… ۲

۲-۷-۴-     سازند کشکان ………………………………………………………………………………………………………. ۲

۲-۷-۵-     سازند شهبازان ……………………………………………………………………………………………………… ۲

۲-۷-۶-     سازند جهرم …………………………………………………………………………………………………………. ۲

۲-۷-۷-     سازند پابده …………………………………………………………………………………………………………… ۲

۲-۸-             تاریخچه و خلاصه مطالعات انجام شده بر روی سازند پابده …………………………………. ۲

۲-۹-             نانوفسیل‌های آهکی ……………………………………………………………………………………………….. ۲

۲-۹-۱-     ساخت و مورفولوژی کوکولیت­ها …………………………………………………………………………. ۲

۲-۹-۲-     وظایف مورفولوژی کوکولیت ………………………………………………………………………………… ۲

۲-۹-۳-     تاریخچه زمین شناسی نانوفسیل‌های آهکی ……………………………………………………….. ۲

۲-۹-۴-     بایوستراتیگرافی نانوفسیل‌های آهکی در ترشیری ………………………………………………. ۲

۲-۹-۵-     پالئوبیوژئوگرافی نانوفسیل­های آهکی ………………………………………………………………….. ۲

فصل ۳-            سیستماتیک ۲

۳-۱-             مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………….. ۲

۳-۲-             سیستماتیک نانوفسیل‌های آهکی سازند پابده ……………………………………………………… ۲

۳-۱-             نانوفسیل‌های کرتاسه پایانی ………………………………………………………………………………….. ۲

۳-۱-۱-     هتروکوکولیت‌ها (Heterococcoliths) ……………………………………………………………….. 2

3-1-2-     نانولیت‌ها (Nannoliths) ……………………………………………………………………………………… 2

3-2-             نانوفسیل‌های پالئوژن …………………………………………………………………………………………….. ۲

۳-۲-۱-     هتروکوکولیت‌ها (Heterococcoliths) ……………………………………………………………….. 2

3-2-2-     هولوکوکولیت ها (Holococcolithus) ……………………………………………………………….. 2

3-2-3-     نانولیت‌ها (Nannoliths) ……………………………………………………………………………………… 2

فصل ۴-            لیتوستراتیگرافی و بایوستراتیگرافی ۲

۴-۱-             مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………… ۲

۴-۲-             لیتوستراتیگرافی ………………………………………………………………………………………………….. ۲

۴-۲-۱-     لیتوستراتیگرافی سازند پابده در برشی از منطقه آبدانان …………………………………. ۲

۴-۳-             بایوستراتیگرافی …………………………………………………………………………………………………… ۲

۴-۳-۱-     زوناسیون سازند پابده بر اساس نانوفسیل‌های آهکی ……………………………………….. ۲

فصل ۵-            نتیجه گیری ۲

۵-۱-             مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………… ۲

۵-۲-             سن سازند پابده …………………………………………………………………………………………………… ۲

۵-۳-             مقایسه لیتوستراتیگرافی و نانوستراتیگرافی برش مورد مطالعه با سایر برش­های سازند پابده در حوضه زاگرس ……………………………………………………………………………………………………………………. ۲

۵-۴-             پالئوبیوژئوگرافی …………………………………………………………………………………………………… ۲

۵-۵-             محیط رسوبی ………………………………………………………………………………………………………. ۲

۵-۶-             جمع بندی …………………………………………………………………………………………………………… ۲

تابلوها Error! Bookmark not defined.136

منابع ۱۵۵

 

فهرست جدول‌ها

عنوان                                            صفحه

 

جدول ‏۲‑۱- جدول نتایج حاصل از نانوستراتیگرافی سازند پابده در برش نمونه که توسط بیات (۱۳۸۵) انجام گردید. ۲

جدول ‏۲‑۲- جدول نتایج حاصل از نانوستراتیگرافی سازند پابده در چاه های ۵۵، ۳۰۲، ۳۳۹ که توسط غلامی فرد (۱۳۸۶) انجام گردید. ۲

جدول ‏۲‑۳- جدول نتایج حاصل از نانوستراتیگرافی سازند پابده در چاه های ۴۲۲، ۴۲۴ که توسط حیدری (۱۳۸۹) انجام گردید. ۲

جدول ‏۴‑۱- جدول تطابق زون های نانوفسیلی پالئوسن (Bown,1998) 2

جدول ‏۴‑۲- جدول تطابق زون های نانوفسیلی ائوسن و الیگوسن (Bown,1998) 2

 

 

فهرست شکل‌‌ها

عنوان                                            صفحه

شکل ‏۱‑۱- موقعیت جغرافیایی استان ایلام در کشور و نقشه تقسیم بندی سیاسی استان ایلام (برگرفته از safarpedia.ir) ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2

شکل ‏۱‑۲- تصاویر ماهواره­ای منطقه آبدانان (Google.earth, 2009) …………………………………………………… 2

شکل ‏۱‑۳- نقشه زمین­شناسی جنوب غرب ایران (سازمان زمین شناسی کشور) ………………………………….. ۲

شکل ‏۱‑۴- نقشه راه­های دسترسی به منطقه مورد مطالعه، مقیاس ۱:۲۵۰۰۰۰۰ (anobanini.ir) ……… 2

شکل ‏۲‑۱- برش نمونه سازندهای گورپی-پابده (مطیعی،۱۳۷۲) ………………………………………………………… ۲

شکل ‏۲‑۲- ارتباط زمانی- مکانی سازندهای زاگرس در سنوزوئیک (ars.els-cdn.com) …………………… 2

شکل ‏۲‑۳-اجزای سلول کوکولیتوفور ((Bown,1998 ………………………………………………………………………….. 2

شکل ‏۲‑۴-وظایف مورفولوژی کوکولیت­ها (برگرفته ازYoung,1994) …………………………………………………. 2

شکل ‏۴‑۱- شیل خاکستری متعلق به واحد a ……………………………………………………………………………………. 2

شکل ‏۴‑۲- شیل ارغوانی متعلق به واحد b ………………………………………………………………………………………… 2

شکل ‏۴‑۳- تناوب مارن و آهک مارنی متعلق به واحد c ……………………………………………………………………. 2

شکل ‏۴‑۴- شیل و آهک کربناته متعلق به واحد d …………………………………………………………………………….. 2

شکل ‏۴‑۵- آهک متعلق به واحد e ……………………………………………………………………………………………………… 2

شکل ‏۵‑۱- موقعیت برش مورد مطالعه و سایر برشهای سازند پابده در نمای کلی از ایران ……………… ۲

شکل ‏۵‑۲- موقعیت برش مورد مطالعه و سایر برشهای سازند پابده در نمای نزدیک از حوضه زاگرس ۲