پایاننامه کارشناسی ارشد رشته تربیتبدنی و علوم ورزشی گرایش بیومکانیک ورزشی

عنوان

مقایسه دقت هدف گیری و خستگی عضلات مچ پا

 دردو فرم وضعیتی تیراندازی با تپانچه بادی

 

 

چکیده

زمینه و هدف: در ورزش تیراندازی، ایستادن برای مدت طولانی با حفظ وضعیت مناسب ضروری است. در ایستادن طولانی مدت، واحدهای حرکتی عضلات کنترل کننده پاسچر، به صورت مداوم فعال هستند، که ممکن است موجب وقوع خستگی عضلانی شود. خستگی عضلانی یکی از فاکتورهای تأثیرگذار بر کنترل پاسچر در وضعیت ایستاده است. افزایش نوسانات قامتی می‌تواند باعث کاهش کنترل پاسچر و در نتیجه کاهش دقت در تیراندازی شود. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه دقت هدف گیری و خستگی عضلات مچ پا دردو فرم وضعیتی تیراندازی با تپانچه بادی طراحی گردید. روش: تعداد ۶ نفر تیرانداز حرفه ای تپانچه بادی ۱۰ متر که در لیگ تیراندازی کشور حضور داشتند، به صورت در دسترس انتخاب شدند. آزمودنی‌ها در دو روز به صورت تصادفی دو فرم وضعیتی تیراندازی را اجرا کردند. در فرم ایستادن ممتد آزمودنی‌ها بدون استراحت و در فرم نشستن‌های متناوب آزمودنی‌ها همراه با استراحت شلیک‌های خود را انجام دادند. در هر دو فرم نحوه فعالیت عضلانی توسط دستگاه EMG از سه عضله ساقی قدامی، دوقلو داخلی و نعلی  ثبت شد و همچنین امتیاز هر شلیک توسط داور ثبت گردید. برای تجزیه تحلیل داده‌ها از روش آماری ویلکاکسون و آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شد. سطح اطمینان برابر ۹۵ % فرض شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که با وجود اینکه درصد خطای آزمودنی‌ها در فرم نشستن‌های متناوب نسبت به فرم ایستادن ممتد در بازه زمانی۰-۷۵ دقیقه کمتر بود اما این تفاوت معنادار نبود. مقایسه نتایج شیب تغییرات فعالیت عضلانی در هر دو فرم نشان داد که تفاوت معناداری بین خستگی عضلات مورد مطالعه در دو فرم وجود ندارد. همچنین مشخص شد که بین خستگی عضلات مورد مطالعه و شیب تغییرات امتیاز در دو فرم ایستادن ممتد و نشستن متناوب همبستگی معناداری وجود ندارد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده می‌توان بیان کرد استراحت حین یک مسابقه تیراندازی تا حدودی می‌تواند باعث بهبود عملکرد ‌شود اما روی خستگی عضلانی تفاوت چندانی ندارد. مربیان در طراحی برنامه‌های تمرینی می‌توانند این مسئله را مد نظر قرار دهند.

 

واژه‌های کلیدی: تیراندازی، فرم‌های وضعیتی، دقت هدف گیری، شاخص خستگی،  الکترومایوگرافی.

 

 

 

 

فهرست مطالب

فصل اول: طرح پژوهش

       عنوان                                                                                                                                     صفحه

۱-۱٫ مقدمه……………………………………………………………………………………………………………. ۲

۱-۲٫ بیان مسئله پژوهش……………………………………………………………………………………………. ۲

۱-۳٫ ضرورت و اهمیت پژوهش……………………………………………………………………………………. ۴

۱-۴٫ اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………………. ۵

۱-۴-۱٫ هدف کلی………………………………………………………………………………………………… ۵

۱-۴-۲٫ اهداف ویژه………………………………………………………………………………………………. ۵

۱-۵٫ فرضیه‌های پژوهش……………………………………………………………………………………………. ۵

۱-۶٫ محدودیت‌های پژوهش…………………………………………………………………………………………. ۶

۱-۷٫ تعریف واژه‌های عملیاتی و اصطلاحات پژوهش……………………………………………………………. ۶

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

۲-۱٫ مقدمه. ۹

۲-۲٫ مبانی نظری پژوهش… ۹

۲-۲-۱٫ تیراندازی.. ۹

۲-۲-۱-۱٫ دقت هدف گیری در تیراندازی.. ۱۲

             ۲-۲-۱-۲٫ فرم‌های وضعیتی در تیراندازی.. ۱۴

۲-۲-۲٫ ایستادن طولانی مدت… ۱۵

۲-۲-۳٫ خستگی عضلانی.. ۱۹

۲-۳٫ پیشینه پژوهش… ۲۳

۲-۴٫ جمع‌بندی و نتیجه‌گیری………………………………………………………………………………………. ۲۶

فصل سوم: روش‌شناسی پژوهش

۳-۱٫ مقدمه………………………………………………………………………………………………………….. ۲۸

۳-۲٫ طرح پژوهش…………………………………………………………………………………………………. ۲۸

۳-۳٫ جامعه آماری…………………………………………………………………………………………………. ۲۸

۳-۴٫ مشخصات آزمودنی‌ها………………………………………………………………………………………… ۲۹

۳-۵٫ ابزارهای اندازه‌گیری………………………………………………………………………………………… ۲۹

۳-۵-۱٫ ابزار اندازه‌گیری قد و وزن آزمودنی‌ها…………………………………………………………….. ۲۹

۳-۵-۲٫ ابزار ثبت فعالیت عضلانی………………………………………………………………………….. ۲۹

۳-۶٫ روش اجرای آزمون…………………………………………………………………………………………. ۳۰

۳-۶-۱٫ نحوه نصب الکترودها……………………………………………………………………………….. ۳۱

۳-۶-۲٫ نحوه ثبت امتیاز هر شلیک…………………………………………………………………………… ۳۲

۳-۶-۳٫ نحوه ثبت فعالیت الکترومیوگرافی…………………………………………………………………… ۳۳

۳-۷٫ متغیرهای پژوهش……………………………………………………………………………………………. ۳۴

۳-۷-۱٫ متغیر مستقل………………………………………………………………………………………….. ۳۴

۳-۷-۲٫ متغیرهای وابسته………………………………………………………………………………………. ۳۴

۳-۸٫ تجزیه و تحلیل داده‌ها………………………………………………………………………………………… ۳۴

۳-۸-۱٫ تجزیه وتحلیل داده‌های دقت…………………………………………………………………………… ۳۴

۳-۸-۲٫ تحلیل داده‌های EMG…………………………………………………………………………………… 35

3-9. روش آماری………………………………………………………………………………………………….. ۳۸

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته‌های پژوهش

۴-۱٫ مقدمه………………………………………………………………………………………………………….. ۴۰

۴-۲٫ تجزیه و تحلیل توصیفی یافته‌ها…………………………………………………………………………….. ۴۰

۴-۲-۱٫ اطلاعات مربوط به دقت……………………………………………………………………………… ۴۰

۴-۲-۲٫ فعالیت عضلانی……………………………………………………………………………………….. ۴۳

۴-۳٫ تجزیه و تحلیل استنباطی یافته‌ها……………………………………………………………………………. ۴۴

۴-۳-۱٫ آزمون فرضیه اول……………………………………………………………………………………. ۴۵

۴-۳-۲٫ آزمون فرضیه دوم…………………………………………………………………………………….. ۴۶

۴-۳-۳٫ آزمون فرضیه سوم……………………………………………………………………………………. ۴۷

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری

۵-۱٫ مقدمه………………………………………………………………………………………………………….. ۵۱

۵-۲٫ خلاصه‌ای از نحوه انجام پژوهش و یافته‌ها……………………………………………………………….. ۵۲

۵-۳٫ بحث و نتیجه‌گیری……………………………………………………………………………………………. ۵۳

۵-۳-۱٫ بحث در مورد شرایط اجرای آزمون……………………………………………………………….. ۵۳

۵-۳-۲٫ بحث در مورد نتایج به دست آمده…………………………………………………………………… ۵۳

          ۵-۳-۲-۱٫ بحث در مورد نتایج دقت…………………………………………………………………….. ۵۴

         ۵-۳-۲-۲٫ بحث در مورد نتایج فعالیت عضلانی………………………………………………………… ۵۵

         ۵-۳-۲-۳٫ بحث در مورد نتایج فعالیت عضلانی و ارتباط آن با دقت هدف‌گیری…………………….. ۵۸

۵-۴٫ نتیجه‌گیری نهایی…………………………………………………………………………………………….. ۶۰

۵-۵٫ پیشنهادات پژوهشی………………………………………………………………………………………….. ۶۰

منابع  و مأخذ……………………………………………………………………………………………………….. ۶۲

پیوستها………………………………………………………………………………………………………………. ۶۶

پیوست الف: رضایت‌نامه…………………………………………………………………………………………… ۶۶

پیوست ب: پرسشنامه ورود به آزمون……………………………………………………………………………. ۶۷

پیوست ج: اطلاعات آماری مربوط به اجرای آزمون ویلکاکسون برای آزمون فرضیه اول…………………. ۶۸

 

 

فهرست شکل‌ها و نمودارها

شکل ۲- ۱٫ رشته های به رسمیت شناخته شده ISSF………………………………………………………… 11

شکل ۲- ۲٫ تپانچه بادی……………………………………………………………………………………………. ۱۲

شکل ۲- ۳٫ سیبل تپانچه بادی ۱۰ متر……………………………………………………………………………. ۱۳

شکل ۲- ۴٫ استراتژی مچ پا، هیپ و گام برداری……………………………………………………………….. ۱۸

شکل ۲- ۵٫ شاخص خستگی عضلانی……………………………………………………………………………. ۲۲

شکل۲- ۶٫ روند خستگی در عضله دوقلو داخلی………………………………………………………………… ۲۴

شکل ۲- ۷٫ دامنه جابه‌جایی مرکز فشار با و بدون خستگی……………………………………………………. ۲۵

شکل ۳- ۱٫ دستگاه الکترومایوگرافی (EMG) BioVision…………………………………………….. 30

شکل ۳- ۲٫  نحوه نصب الکترودهای  الکترومیوگرافی…………………………………………………………. ۳۱

شکل ۳- ۳٫ ثبت امتیاز……………………………………………………………………………………………… ۳۲

شکل ۳-۴٫  محیط نرم افزار Dasylab……………………………………………………………………… 33

شکل ۳- ۵٫  سیگنال خام دریافت شده از عضلات………………………………………………………………. ۳۶

شکل ۳- ۶٫  سیگنال فیلتر شده……………………………………………………………………………………. ۳۶

شکل ۳- ۷٫  دریافت سیگنال EMG از عضله طی زمان ایجاد خستگی……………………………………… ۳۷

شکل ۳- ۸٫ روش تبدیل فوریر…………………………………………………………………………………….. ۳۷

شکل ۳- ۹٫  اتصال نقاط میانه طیف فرکانس  ………………………………………………………………….. ۳۸

نمودار ۴- ۱٫  در صد خطای آزمودنی ها در سه بازه زمانی در فرم اول……………………………………… ۴۲

نمودار ۴- ۲٫  درصد خطای آزمودنی ها در سه بازه زمانی در فرم دوم………………………………………. ۴۳

نمودار ۴-۳٫ شیب خط رگرسیون عضلات مورد مطالعه در فرم ایستادن ممتد و نشستن‌های متناوب              ۴۴

نمودار ۴-۴٫ درصدخطا در دو فرم ایستادن ممتد و نشستن‌های متناوب………………………………………. ۴۶

شکل ۵-۱٫ شیب فعالیت عضله ساقی قدامی، دو قلو، نعلی……………………………………………………… ۵۷

 

 

 

 

فهرست جدول‌ها

جدول ۳-  ۱٫ مشخصات فردی آزمودنی‌ها……………………………………………………………………….. ۲۹

جدول ۴ –  ۱ . شیب خط رگرسیون عضلات(۰-۷۵ دقیقه)……………………………………………………… ۴۷

جدول ۴ –  ۲ . همبستگی بین شیب خط و شیب تغییرات امتیازات در فرم ایستادن ممتد…………………….. ۴۸

جدول ۴ –  ۳ . همبستگی بین شیب خط و شیب تغییرات امتیازات در فرم نشستن‌های متناوب…………….. ۴۹