مقایسه متغیرهای شناختی ـ  انگیزشی دانش‌آموزان ورزشکار

و غیرورزشکار دوره دوم متوسطه شهرستان تبریز (۹۳-۱۳۹۲)

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تهران مرکزی

 

دانشکده تربیت بدنی و علوم  ورزشی

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد«M.A»

گرایش: مدیریت ورزشی

 

عنوان:

مقایسه متغیرهای شناختی ـ  انگیزشی دانش‌آموزان ورزشکار

و غیرورزشکار دوره دوم متوسطه شهرستان تبریز (۹۳-۱۳۹۲)

 

چکیده پایان نامه:

هدف کلی پژوهش حاضر مقایسه متغیرهای شناختی ـ انگیزشی دانش‌آموزان ورزشکار و غیرورزشکار دوره متوسطه می‌باشد، که شامل متغیرهایی از قبیل  اهداف پیشرفت، باورهای هوشی، ارزش تکلیف و تلاش مورد ارزیابی قرار گرفت.

جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان دوره متوسطه نواحی پنجگانه آموزش و پرورش شهرستان تبریز در سال تحصیلی ۱۳۹۳ – ۱۳۹۲ که تعداد آنها (۷۰۲۷۶ = N ) نفر می‌باشد. نمونه آماری بر اساس فرمول کوکران و بر حسب جنس، و گروه (ورزشکار۱۹۰نفر و غیر ورزشکار۱۹۰نفر) که از طریق نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای نسبتی انتخاب شده‌اند (۳۸۰= n) نفر می‌باشد، ابزارسنجش این پژوهش۳ پرسشنامه استاندارد الف- اهداف پیشرفت، میدلتن و میگلی (۱۹۹۷) ب- باورهای هوشی و تلاش از پرسشنامه استاندارد دوپی رات و مارین (۲۰۰۵ج- ارزش تکلیف از پرسشنامه استاندارد پنتریچ و همکاران (۱۹۹۱) استفاده گردید. و ضریب پایایی کلی پرسشنامه ۸/۰=α می‌باشد. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از بسته نرم‌افزار SPSS نسخه ۱۵، و بهره‌گیری از آمار توصیفی، مثل درصد فراوانی، میانگین، جدول توزیع فراوانی، نمودار و آمار استنباطی T  مقایسه میانگین‌های دو گروه مستقل  استفاده شد. و نتایج حاصل نشان داد که: دانش‌آموزان ورزشکار و غیرورزشکار در اهداف پیشرفت، باورهای هوشی، ارزش تکلیف و تلاش با یکدیگر تفاوت معنی‌داری دارند و اهداف پیشرفت،باورهای هوشی،ارزش تکلیف وتلاش  دانش‌آموزان ورزشکار بیشتر از دانش‌آموزان غیرورزشکار است. دانش‌آموزان ورزشکار دختر و پسر در اهداف پیشرفت، باورهای هوشی، ارزش تکلیف و  تلاش با یکدیگر تفاوت معنی‌داری ندارند.

کلید واژه‌ها: اهداف پیشرفت، باورهای هوشی، تلاش، ارزش تکلیف و دانش‌آموزان ورزشکار  و غیرورزشکار

فهرست مطالب

عنوان                                            صفحه

فصل اول: کلیات تحقیق

مقدمه. ۲

۱٫۱٫بیان مسأله. ۴

۲٫۱٫ اهمیت وضرورت مسأله..……………………………………………………………………………………………………………………..۸

۳٫۱٫ اهداف تحقیق…………………………….………………………………..……………………………………۹

۴٫۱٫ فرضیه‌های تحقیق.. ۱۰

۵٫۱٫حدود تحقیق.. ۱۱

۶٫۱٫تعاریف عملیاتی متغیرها و واژه‌های کلیدی.. ۱۱

۱٫۶٫۱٫ اهداف پیشرفت.. ۱۱

۱٫۱٫۶٫۱٫ اهداف تبحری.. ۱۲

۲٫۱٫۶٫۱٫ اهداف رویکرد – عملکرد.. ۱۲

۳٫۱٫۶٫۱٫ اهداف اجتناب – عملکرد.. ۱۲

۲٫۶٫۱٫ باورهای هوشی.. ۱۲

۱٫۲٫۶٫۱٫ باورهای هوشی افزایشی.. ۱۳

۲٫۲٫۶٫۱٫ باورهای هوشی ذاتی.. ۱۳

۳٫۶٫۱٫ تلاش.. ۱۳

۴٫۶٫۱٫ ارزش تکلیف.. ۱۴

۷٫۱٫روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۴

۸٫۱٫ قلمرو تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………۱۴

۹٫۱٫ جامعه آماری و حجم نمونه………………………………………………………………………………………………………………….۱۴

۱۰٫۱٫ محدودیت تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………..۱۵

فصل دوم: مبانی نظری وپیشینه تحقیق

۱٫۲ . مبانی نظری تحقیق.. ۱۸

۱٫۱٫۲. روانشناسی ورزشی و روند شکل‌گیری آن.. ۱۸

۲٫۱٫۲٫ رویکرد شناختی – اجتماعی دوئک.. ۲۰

۳٫۱٫۲٫  اهداف پیشرفت.. ۲۱

۱٫۳٫۱٫۲٫ نظریه‌های مربوط به اهداف پیشرفت.. ۲۳

۲٫۳٫۱٫۲٫  عوامل مؤثر بر اهداف پیشرفت.. ۲۶

۴٫۱٫۲ باورهای هوشی.. ۲۹

۱٫۴٫۱٫۲٫ شکل گیری باورهای هوشی.. ۳۰

۲٫۴٫۱٫۲٫ عوامل مؤثر بر باورهای هوشی.. ۳۳

۵٫۱٫۲٫ درگیری انگیزشی.. ۳۳

۶٫۱٫۲ تعریف انگیزش و اهمیت آن در فعالیتهای ورزشی   ۳۵

۱٫۶٫۱٫۲٫ تعریف انگیزش.. ۳۵

۲٫۶٫۱٫۲٫  انگیزش پیشرفت.. ۳۶

۷٫۱٫۲٫ نظریه دست یابی به هدف برای افزایش انگیزه دانش‌آموزان در تربیت بدنی   ۳۶

۱٫۷٫۱٫۲٫وظیفه‌گرایی.. ۳۸

۲٫۷٫۱٫۲٫  خودگرایی.. ۳۹

۳٫۷٫۱٫۲٫ عوامل مؤثر بر فضای انگیزشی در تربیت بدنی   ۴۰

۸٫۱٫۲٫ نظریه‌های مربوط به عملکرد ورزشی.. ۴۲

۲٫۸٫۱٫۲٫ نظریه افتراقی.. ۴۲

۲٫۱٫۸٫۲٫  نظریه کارکردگرایی.. ۴۲

۳٫۸٫۱٫۲٫ نظریه تعامل.. ۴۳

۴٫۸٫۱٫۲٫ نظریه انتخاب عقلانی.. ۴۴

۵٫۸٫۱٫۲ . نظریه رفتار برنامه ریزی شده.. ۴۵

۲٫۲٫ پیشینه تجربی تحقیق.. ۴۸

۱٫۲٫۲٫ تحقیقات خارجی.. ۴۸

۲٫۲٫۲٫ تحقیقات داخلی.. ۵۰

 

فصل سوم: روش شناسی تحقیق

۱٫۳٫ روش تحقیق.. ۵۵

۲٫۳٫جامعه آماری.. ۵۵

۳٫۳٫ حجم نمونه و روش اندازه‌گیری. ۵۶

۴٫۳٫ ابزار جمع آوری اطلاعات.. ۵۶

۵٫۳٫ روش تجزیه تحلیل داده ها.. ۶۱

 

فصل چهارم: یافته‌ها

۱٫۴٫ بخش اول: اطلاعات توصیفی.. ۶۴

۱٫۱٫۴٫ گروه.. ۶۴

۲٫۱٫۴٫ جنسیت.. ۶۵

۳٫۱٫۴٫ توزیع پراکندگی اهداف پیشرفت در دانش‌آموزان مورد مطالعه   ۶۶

۴٫۱٫۴٫ توزیع پراکندگی باورهای هوشی در دانش‌آموزان مورد مطالعه   ۶۷

۵٫۱٫۴٫ توزیع پراکندگی ارزش تکلیف در دانش‌آموزان مورد مطالعه   ۶۸

۶٫۱٫۴٫ توزیع پراکندگی نمره‌های تلاش در دانش‌آموزان مورد مطالعه   ۶۹

۲٫۴٫ بخش دوم: اطلاعات استنباطی.. ۷۰

 

فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری

۱٫۵٫ نتیجه گیری.. ۷۹

۲٫۵٫ پیشنهادات.. ۸۵

۱٫۲٫۵٫ پیشنهادات برخاسته از تحقیق.. ۸۵

۲٫۲٫۵٫ پیشنهادات برای تحقیقات آتی.. ۸۷

فهرست منابع . ۸۸

پیوست‌ها. ۹۲

 

 

 

 

فهرست جداول

عنوان                                            صفحه

جدول۲٫ ۱ .دیدگاه شناختی –  اجتماعی.. ۱۹

جدول۲٫۲ . اصول TARGET برای ایجاد فضای انگیزشی وظیفه گرا یا خودگرا   ۴۱

جدول۱٫۳٫ ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه‌های استاندارد   ۶۰

جدول۱٫۴٫ اطلاعات جمعیت شناختی مربوط به گروه.. ۶۴

جدول۲٫۴ . اطلاعات جمعیت شناختی مربوط به جنسیت.. ۶۵

جدول۳٫۴٫ توزیع پراکندگی اهداف پیشرفت.. ۶۶

جدول۴٫۴٫ توزیع پراکندگی باورهای هوشی.. ۶۷

جدول۵٫۴٫ توزیع پراکندگی ارزش تکلیف.. ۶۸

جدول۶٫۴٫ توزیع پراکندگی تلاش.. ۶۹

جدول۷٫۴٫ اطلاعات مربوط به آزمون تی تفاوت بین اهداف پیشرفت دانش‌آموزان ورزشکار و غیرورزشکار. ۷۰

جدول۸٫۴٫ اطلاعات مربوط به آزمون تی تفاوت بین باورهای هوشی دانش‌آموزان ورزشکار و غیرورزشکار. ۷۱

جدول۹٫۴٫ اطلاعات مربوط به آزمون تی تفاوت بین ارزش تکلیف دانش‌آموزان ورزشکار و غیرورزشکار. ۷۲

جدول۱۰٫۴٫ اطلاعات مربوط به آزمون تی تفاوت بین تلاش دانش‌آموزان ورزشکار و غیرورزشکار. ۷۳

جدول۱۱٫۴٫ اطلاعات مربوط به آزمون تی تفاوت بین اهداف پیشرفت دانش‌آموزان دختر وپسر ورزشکار. ۷۴

جدول۱۲٫۴٫ اطلاعات مربوط به آزمون تی تفاوت بین باورهای هوشی دانش‌آموزان دختر وپسر ورزشکار. ۷۵

جدول ۱۳٫۴٫ اطلاعات مربوط به آزمون تی تفاوت بین ارزش تکلیف دانش‌آموزان دختر وپسر ورزشکار. ۷۶

جدول۱۴٫۴٫ اطلاعات مربوط به آزمون تی تفاوت بین تلاش دانش‌آموزان دختر وپسر ورزشکار. ۷۷

 

 

فهرست نمودارها

عنوان                                                   صفحه

نمودار۱٫۲٫ خلاصه باورهای هوشی.. ۳۲

نمودار۲٫۲٫ مدل تئوری رفتار برنامه‌ریزی شده.. ۴۶

نمودار۳٫۲٫ مدل تحلیلی نظریه رفتار برنامه ریزی شده   ۴۷

نمودار۱٫۴٫ توزیع جمعیت آزمودنی‌ها بر حسب گروه.. ۶۴

نمودار۲٫۴٫ توزیع جمعیت آزمودنی‌ها بر حسب جنسیت.. ۶۵

نمودار۳٫۴٫  نمودار هیستوگرام مربوط به اهداف پیشرفت   ۶۶

نمودار۴٫۴٫  نمودار هیستوگرام مربوط به باورهای هوشی   ۶۷

نمودار۵٫۴٫ نمودار هیستوگرام مربوط به ارزش تکلیف   ۶۸

نمودار۶٫۴٫ نمودار هیستوگرام مربوط به تلاش.. ۶۹

 

فصل اول

کلیات تحقیق

مقدمه

آموزش و پرورش به مثابه، یک سازمان رشد یابنده، همیشه در طول تاریخ مورد توجه بوده است. وظیفه اصلی نظام آموزشی، تأمین و تربیت نیروی انسانی متخصص  و کارآمدی است که در زمینه‌های گوناگون اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، راه را برای توسعه پایدار و شکوفایی اقتصادی و اجتماعی هموار سازد.

نیل به این اهداف درنظام آموزشی، مستلزم برنامه‌ریزی دقیق ، مدیریت و رهبری افراد لایق و کاردانی است که بتوانند برنامه‌ها را با موفقیت اجرا کنند، از آنجائیکه فرآیند آموزش و پرورش با انسان سروکار دارد و چون انسان موجودی پیچیده است، از این رو نظام آموزشی و کارورزان آن به ایفای دشوارترین و پر مسئولیت‌ترین وظایف اجتماعی اشتغال دارند، چرا که تربیت انسان با در نظرگرفتن کلیه ابعاد و ویژگی‌هایش نیاز به سازماندهی اصولی و علمی و کارشناسانه دارد.

تربیت بدنی بخشی از تعلیم و تربیت عمومی است که ممکن است با فعالیت‌های متنوع و دامنه وسیع برنامه‌هایش به صورت روزافزون، عاملی تقویت‌کننده و یاری‌رسان باشد، که سیستم آموزش و پرورش هر جامعه‌ای در راه رسیدن به اهدافش از آن برخوردار است. رفتار دانش‌آموزان به ویژه رفتارهای عاطفی و اجتماعی، فیزیکی آنها در اثر ارتباط و تعامل مداوم با والدین و دوستان و عوامل محیطی شکل می‌گیرد. در این مراحل، اگر روشهای صحیح تعلیم و تربیت مبتنی بر اصول علمی ناشی از علوم مختلف مانند روان‌شناسی در  تربیت بدنی، به کار گرفته شود می‌توان امیدوار بود که دانش‌آموزان در ابعاد مختلف به رشد مطلوب دست یابند. در این میان  بخش اعظم یادگیری‌های مختلف حرکتی، اجتماعی و تربیتی دانش‌آموزان به واسطه بازی و فعالیت‌های جسمانی حاصل می‌شود به عبارتی دیگر بازی و ورزش به عنوان یکی از شکل‌های تماس اجتماعی، ضمن پرورش قوای فیزیکی، به تربیت  و یادگیری قوای عقلانی و تربیتی نیز کمک می‌کند.عملکرد دانش‌آموزان در زمین ورزشی وفعالیت بدنی یک مسئله مهم برای پژوهشگران آموزشی می‌باشد.توسعه ورزش در مدارس نه تنها می‌تواند باعث سلامت بدنی و روانی شود، بلکه علت نشاط وشادی در جامعه و بهبود عملکرد آموزشی در حوزه‌های دیگر است. عوامل انگیزشی یکی از فاکتورهای موثر بر عملکرد دانش‌آموزان، و تفاوت‌های فردی یکی از موضوعات مهم در انگیزش افراد است (جمشیدی و همکاران،۱۳۹۱).

دانش‌آموزان غیر ورزشکار و بدون فعالیت،  بدون پذیرش هر گونه تعهد اجتماعی، دارای استرس و اضطراب بالا، ریشه هر نظام آموزشی را سست خواهد کرد. لذا توجه روزافزون به بخش تربیت بدنی مدارس آموزش و پرورش باعث تشکیل خیل عظیمی از جمعیت سالم، پرتلاش، متعهد و هدفدار، خواهند شد و برای دستیابی به این امر مهم باید برنامه‌ریزی‌های دقیق، اصولی و کاربردی و روانشناسانه در بخش تربیت بدنی مدارس انجام گیرد (محرم زاده، مهرداد، ۱۳۷۶).

در نتیجه با توجه به اهمیت موضوع، پژوهشی با عنوان مقایسه متغیرهای شناختی ـ انگیزشی دانش‌آموزان ورزشکار و غیرورزشکار شهرستان تبریز انتخاب شده است که در صدد دستیابی به علل و عوامل ـ  انگیزشی دانش‌آموزان در پرداختن به فعالیت‌های بدنی و درنهایت ورزشکار شدن آنها می‌شود.