خانه / فنی و مهندسی / کشاورزی و دامپروری / پایان نامه ارشد با عنوان نقش ذرات اکسیدروی نانو و معمولی و میکوریزا بر جوانه زنی، خصوصیات خاک، رشد و عملکرد گیاه لوبیا سبز

دانلود پایان نامه با عنوان نقش ذرات اکسیدروی نانو و معمولی و میکوریزا بر جوانه زنی، خصوصیات خاک، رشد و عملکرد گیاه لوبیا سبز

نقش ذرات اکسیدروی نانو و معمولی و میکوریزا بر جوانه زنی، خصوصیات خاک، رشد و عملکرد گیاه لوبیا سبز

دانشکده کشاورزی

گروه آموزشی علوم خاک

پایان نامه کارشناسی ارشد

نقش ذرات اکسیدروی نانو و معمولی و میکوریزا بر جوانه زنی، خصوصیات خاک، رشد و عملکرد گیاه لوبیا سبز

 (Phaseolus vulgaris L.)

 

 

 

چکیده

این مطالعه به منظور بررسی اثرات اکسیدروی (نانو و معمولی) و قارچ میکوریزا بر خصوصیات خاک، جوانه­زنی بذر و ویژگی­های رشد گیاه لوبیا با دو آزمایش کاملا تصادفی به صورت فاکتوریل به­ طور جداگانه انجام شد. در بخش اول، فاکتورهای آزمایش شامل دو نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) و چهار سطح اکسیدروی (۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی­گرم بر لیتر) با سه تکرار بودند: در بخش دوم، فاکتورهای آزمایش شامل دو سطح Glomus intraradices (با و بدون) و دو نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) و چهار سطح اکسیدروی (۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی­گرم بر کیلوگرم) با سه تکرار بودند. آزمایشات اول و دوم به ترتیب در شرایط آزمایشگاه و گلخانه انجام شد. نتایج نشان داد که نانوذرات اکسیدروی در غلظت کم (۵۰ میلی­گرم بر لیتر) و غلظت­های زیاد (۱۰۰و ۲۰۰ میلی­گرم بر لیتر) به ترتیب اثرات تحریک­ کنندگی و بازدارندگی در جوانه­زنی بذر و رشد گیاهچه لوبیا داشته است. غلظت­های زیاد نانوذرات اکسیدروی، اثرات منفی در همه پارامترهای جوانه­زنی بذر داشتند. حداقل طول ریشه­چه، طول ساقه­چه، طول گیاهچه، وزن خشک ریشه­چه، وزن خشک ساقه­چه و وزن خشک گیاهچه در غلظت­های زیاد نانوذرات اکسیدروی مشاهده شد. تیمار (۵۰ میلی­گرم بر لیتر) نانوذرات اکسیدروی، بهترین و مناسب­ترین غلظت برای تحریک رشد ریشه بذور لوبیا در شرایط آزمایشگاهی بود. در آزمایش گلخانه­ای تیمار (۱۰۰ میلی­گرم بر کیلوگرم) نانوذرات اکسیدروی با Glomus intraradices تاثیر معنی­داری در رشد و عملکرد داشتند. دو نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) افزایش معنی­داری در روی، مس و آهن قابل دسترس در نمونه­های خاک داشتند اما تیمار نانوذرات اکسیدروی در مقایسه با اکسیدروی معمولی برتر بود. زمانی که غلظت­های بیشتر اکسیدروی به نمونه­های خاک اضافه شد، غلظت روی، مس و آهن در گیاه و وزن خشک ریشه­ و ساقه در گلدان، طول ریشه و ساقه در گلدان، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف در بوته، تعداد دانه در بوته، وزن دانه در بوته، وزن صد دانه و عملکرد دانه در بوته افزایش یافت. تیمارهای نانوذرات اکسیدروی، همه پارامترهای اندازه­گیری شده را نسبت به تیمارهای اکسیدروی معمولی بهبود بخشید. همچنینGlomus intraradices تأثیر معنی­دار مثبتی در غلظت روی، مس و آهن در گیاه لوبیا داشت.

کلید واژه­ها : روی، اکسیدروی نانو و معمولی، قارچ میکوریزا، لوبیا سبز

 

فهرست مطالب

فصل اول: مقدمه

۱-۱- مقدمه  …………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱

فصل دوم- بررسی منابع

۲-۱- نانوتکنولوژی و کشاورزی………………………………………………………………………………………………….. ۷

۲-۲- نانوذرات و انواع آن…………………………………………………………………………………………………………… ۸

۲-۳- نانوذرات اکسید فلزی………………………………………………………………………………………………………… ۱۳

۲-۴- نانوذرات اکسیدروی…………………………………………………………………………………………………………. ۱۴

۲-۵- عنصر روی و نقش آن در گیاه…………………………………………………………………………………………….. ۱۵

۲-۶- فیزیولوژی و بیوشیمیایی عنصر روی در گیاهان…………………………………………………………………….. ۱۸

۲-۷- مکانیسم عمل اکسیدروی در گیاه ………………………………………………………………………………………. ۱۹

۲-۸- اثر نانوذرات بر بذر و رشد گیاهان ……………………………………………………………………………………… ۲۰

۲-۹- سمیت نانوذرات برای گیاهان……………………………………………………………………………………………… ۲۴

۲-۱۰- کودهای بیولوژیکی………………………………………………………………………………………………………….. ۲۹

۲-۱۰-۱- میکوریزا و نقش آن در گیاهان………………………………………………………………………………………. ۳۰

۲-۱۰- ۲- قارچ میکوریزا آربسکولار و واکنش گیاهان……………………………………………………………………. ۳۲

 

 

فصل سوم- مواد و روش­ها

۳-۱- مطالعات جوانه­زنی بذر……………………………………………………………………………………………………. ۳۵

۳-۱-۱- آزمایش سطوح مختلف اکسیدروی نانو و معمولی بر شاخص­های جوانه­زنی و رشد گیاهچه لوبیا………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۳۵

۳-۲- مطالعات گلخانه­ای …………………………………………………………………………………………………………. ۴۲

۳-۲-۱- آماده سازی بستر کاشت ……………………………………………………………………………………………… ۴۲

۳-۲-۲- کاشت، داشت و برداشت گیاه لوبیا ………………………………………………………………………………. ۴۳

۳-۲-۳- تجزیه گیاه ………………………………………………………………………………………………………………… ۴۴

۳-۲-۴- تجزیه خاک پس از برداشت گیاه …………………………………………………………………………………. ۴۵

۳-۳- تجزیه و تحلیل آماری ……………………………………………………………………………………………………. ۴۶

فصل چهارم- نتایج و بحث

۴-۱- آزمایش جوانه­زنی بذر ………………………………………………………………………………………………….. ۴۷

۴-۱-۱- اثر نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) بر شاخص­های جوانه­زنی بذر …………………………………. ۴۷

۴-۱-۲- اثر سطوح اکسیدروی بر شاخص­های جوانه­زنی بذر …………………………………………………….. ۴۸

۴-۱-۳- اثر متقابل نوع اکسیدروی و سطوح آنها بر شاخص­های جوانه­زنی بذر ……………………………. ۴۹

۴-۱-۴- اثر نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) بر صفات مورد ارزیابی روی لوبیا ……………………………. ۵۴

۴-۱-۵- اثر سطوح مختلف اکسیدروی بر صفات مورد ارزیابی روی لوبیا ……………………………………. ۵۵

۴-۱-۶- اثر متقابل نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) و سطوح آنها بر صفات مورد ارزیابی روی لوبیا …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۵۶

۴-۲- آزمایش گلخانه­ای …………………………………………………………………………………………………………. ۵۹

۴-۲-۱- اثر تیمارهای آزمایشی بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه لوبیا …………………………………………. ۵۹

۴-۲-۱-۱- اثر نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) بر شاخص­های رشدی لوبیا …………………………………. ۵۹

۴-۲-۱-۲- اثر قارچ گلوموس اینترارادیسس بر شاخص­های رشدی لوبیا ……………………………………….۶۰

۴-۲-۱-۳- اثر سطوح اکسیدروی بر شاخص­های رشدی لوبیا ………………………………………………………۶۲

۴-۲-۱-۴- اثر متقابل نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) و قارچ گلوموس اینترارادیسس بر شاخص­های رشدی لوبیا ……………………………………………………………………………………………………………………………. ۶۳

۴-۲-۱-۵- اثر متقابل سطوح اکسیدروی و قارچ گلوموس اینترارادیسس بر شاخص­های رشدی لوبیا …………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۵

۴-۲-۱-۶- اثر متقابل نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) و سطوح آنها بر شاخص­های رشدی لوبیا …….. ۶۸

۴-۲-۱-۷- اثر متقابل نوع اکسیدروی، سطوح آنها و قارچ گلوموس اینترارادیسس بر شاخص­های رشدی لوبیا ……………………………………………………………………………………………………………………………………….۷۲

۴-۳- تأثیر تیمارهای آزمایشی بر عناصر غذایی پر مصرف در گیاه لوبیا ………………………………………… ۷۵

۴-۳-۱- تأثیر تیمارهای آزمایشی بر عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم گیاه ………………………………………. ۷۵

۴-۴- تأثیر تیمارهای آزمایشی بر عناصر کم مصرف گیاه …………………………………………………………….. ۸۳

۴-۴-۱- عناصر روی، مس و آهن در گیاه …………………………………………………………………………………. ۸۳

۴-۵- تأثیر تیمارهای آزمایشی بر خصوصیات خاک پس از برداشت گیاه لوبیا …………………………………۹۰

۴-۵-۱- pH خاک پس از برداشت گیاه …………………………………………………………………………………….. ۹۰

۴-۵-۲- هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک پس از برداشت گیاه ………………………………………………… ۹۴

۴-۶- تأثیر تیمارهای آزمایشی بر عناصر کم مصرف در خاک پس از برداشت گیاه …………………………… ۹۹

۴-۶-۱- تأثیر تیمارهای آزمایشی بر عناصر روی، مس و آهن در خاک ………………………………………….. ۹۹

فصل پنجم- نتیجه­گیری نهایی و پیشنهادات

۵-۱- نتیجه­گیری نهایی …………………………………………………………………………………………………………… ۱۰۶

۵-۲- پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………………………………. ۱۰۸

پیوست …………………………………………………………………………………………………………………………………. ۱۱۰

منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………… ۱۱۶

فهرست شکل­ها

عنوان شکل                                                                                                      صفحه
شکل ۳-۱٫ تصویر دو بعدی اندازه ذرات نانواکسیدروی با استفاده از میکروسکوپ تونلی روبشی (STM) …………………… 36
شکل۳-۲٫ تصویر توپوگرافی نانوذرات اکسیدروی با استفاده از میکروسکوپ تونلی روبشی (STM) …………………………… 37
شکل۳-۳٫ تصویر اندازه ذرات اکسیدروی نانو با میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) …………………………………………….37
شکل۳-۴ تصویر اندازه ذرات اکسیدروی معمولی با میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) ……………………………………… 38

 

فهرست جدول­ها

عنوان جدول                                                                                                    صفحه
جدول ۲-۱ سمیت نانواکسیدروی  در برخی محصولات کشاورزی…………………………………………………………………………….. ۲۹
جدول ۳-۱ خصوصیات  فیزیکی و شیمیایی خاک قبل از آزمایش  …………………………………………………………………………….. ۴۳
جدول ۴-۱ تاثیر نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) بر شاخص­های جوانه زنی بذر لوبیا ………………………………………………….. ۴۸
جدول ۴-۲ اثرسطوح مختلف اکسیدروی بر شاخص­های جوانه زنی ………………………………………………………………………….. ۴۹
جدول ۴-۳ اثر متقابل نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) و سطوح اکسیدروی بر شاخص­های جوانه زنی بذر ……………………. ۵۴
جدول ۴-۴ اثر نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) بر صفات مورد ارزیابی روی لوبیا………………………………………………………… ۵۵
جدول ۴-۵ اثرسطوح اکسیدروی بر صفات مورد ارزیابی روی لوبیا …………………………………………………………………………… ۵۶
جدول ۴- ۶ اثر متقابل نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) و سطوح مختلف آن بر صفات مورد ارزیابی روی لوبیا ………………. ۵۸
جدول ۴-۷ اثر نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) بر شاخص­های رشدی لوبیا ……………………………………………………………….. ۶۰
جدول ۴-۸ اثر قارچ گلوموس اینترارادیسس  بر شاخص­های رشدی و وزن خشک اندام هوایی و ریشه و عملکرد دانه در گلدان …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ۶۱
جدول ۴-۹ اثر سطوح اکسیدروی بر شاخص­های رشدی لوبیا …………………………………………………………………………………… ۶۳
جدول ۴-۱۰ اثر متقابل نوع اکسیدروی ( نانو و معمولی) و قارچ گلوموس اینترارادیسس بر شاخص­های رشدی لوبیا……….. ۶۴
جدول ۴-۱۱ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس  و سطوح اکسیدروی بر شاخص­های رشدی لوبیا …………………………. ۶۷
جدول ۴-۱۲ اثر متقابل نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) و مقادیر آن بر شاخص­های رشد ……………………………………………. ۷۱
جدول ۴-۱۳ اثر متقابل اکسیدروی (نانو و معمولی)،  سطوح آنها و قارچ گلوموس اینترارادیسس بر شاخص­های رشدی گیاه لوبیا…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۷۴
جدول ۴-۱۴ اثر نوع اکسیدروی بر غلظت عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم گیاه …………………………………………………………… ۷۶
جدول ۴-۱۵ اثر قارچ گلوموس اینترارادیسس بر غلظت عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم گیاه ……………………………………….. ۷۷
جدول ۴-۱۶ اثر سطوح اکسیدروی بر غلظت عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم گیاه ………………………………………………………. ۷۸
جدول ۴-۱۷ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس و نوع اکسیدروی بر غلظت عناصر نیتروژن،فسفر و پتاسیم گیاه ……… ۷۹
جدول ۴-۱۸ اثر متقابل نوع اکسیدروی و سطوح آنها برغلظت عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم گیاه ………………………………. ۸۰
جدول ۴-۱۹ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس و سطوح اکسیدروی بر غلظت عناصر نیتروژن ، فسفر و پتاسیم

گیاه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۸۱

جدول ۴-۲۰ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس ، نوع و سطوح اکسیدروی بر غلظت عناصر نیتروژن ، فسفر و پتاسیم گیاه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ۸۲
جدول ۴-۲۱ اثر نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) بر غلظت روی، مس و آهن در گیاه لوبیا ………………………………………….. ۸۳
  جدول ۴-۲۲ اثر قارچ گلوموس اینترارادیسس ( با حضور و عدم حضور قارچ ) بر غلظت  عناصر روی ،  مس و آهن گیاه لوبیا…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۸۴
جدول ۴-۲۳  اثر سطوح اکسیدروی بر غلظت عناصر روی، مس و آهن گیاه لوبیا ………………………………………………………. ۸۵
جدول ۴-۲۴ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس و  نوع اکسیدروی بر غلظت روی، مس و آهن گیاه لوبیا ………………  ۸۶
جدول ۴-۲۵  اثر متقابل نوع اکسیدروی و سطوح آنها بر غلظت عناصر روی، مس و آهن در گیاه لوبیا …………………………. ۸۷
جدول ۴-۲۶ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس و سطوح اکسیدروی بر غلظت عناصر روی ، مس و آهن در گیاه لوبیا …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ۸۸
جدول ۴-۲۷ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس، نوع و سطوح اکسیدروی بر غلظت عناصر روی، مس و آهن در گیاه لوبیا ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..  ۹۰
جدول ۴-۲۸ اثر نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) بر pH خاک ……………………………………………………………………………….. ۹۱
جدول ۴-۲۹ اثر قارچ گلوموس اینترارادیسس بر pH خاک ……………………………………………………………………………………. ۹۱
جدول ۴-۳۰ اثر سطوح اکسیدروی بر pH خاک …………………………………………………………………………………………………… ۹۱
جدول ۴-۳۱ اثر متقابل نوع اکسیدروی و قارچ گلوموس اینترارادیسس بر pH خاک …………………………………………………. ۹۲
جدول۴-۳۲ اثر متقابل نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) و سطوح آنها بر pH خاک ……………………………………………………. ۹۲
جدول ۴-۳۳ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس و مقادیر آنها بر pH خاک ……………………………………………………….. ۹۳
جدول ۴-۳۴ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس، نوع اکسیدروی و سطوح آنها بر pH خاک ……………………………….. ۹۴
جدول ۴-۳۵ اثر نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) بر EC خاک ……………………………………………………………………………….  ۹۵
جدول ۴-۳۶ اثر قارچ گلوموس اینترارادیسس بر EC خاک ……………………………………………………………………………………  ۹۵
جدول۴-۳۷ اثر سطوح اکسیدروی بر EC خاک …………………………………………………………………………………………………..  ۹۶
جدول ۴-۳۸ اثر متقابل نوع اکسیدروی (نانو و معمولی) و قارچ گلوموس اینترارادیسس بر EC خاک …………………………  ۹۶
جدول ۴-۳۹ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس و سطوح اکسید روی بر EC خاک ……………………………………………. ۹۷
جدول ۴-۴۰ اثر متقابل نوع اکسیدروی و سطوح آنها بر EC خاک ………………………………………………………………………….  ۹۸
جدول۴-۴۱ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس، نوع و سطوح اکسید روی بر EC خاک …………………………………….  ۹۹
جدول ۴-۴۲ اثر نوع اکسیدروی بر غلظت عناصر روی، آهن و مس در خاک ………………………………………………………….. ۱۰۰
جدول ۴-۴۳ اثر قارچ گلوموس اینترارادیسس بر مقادیر عناصر روی، آهن و مس قابل دسترس خاک ………………………… ۱۰۱
جدول ۴-۴۴ اثر سطوح اکسیدروی بر مقادیر عناصر روی، آهن و مس قابل دسترس خاک ……………………………………….. ۱۰۱
جدول ۴-۴۵ اثر متقابل قارچ گلوموس اینترارادیسس و نوع اکسیدروی بر مقادیر عناصر روی ، آهن و مس قابل دسترس خاک ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۰۲
جدول ۴-۴۶ اثر متقابل سطوح اکسیدروی و قارچ گلوموس اینترارادیسس بر مقادیر روی ، آهن و مس قابل دسترس       خاک  ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۱۰۳
جدول ۴-۴۷ اثر متقابل نوع و سطوح اکسیدروی بر مقادیر عناصر روی، آهن و مس قابل دسترس خاک ……………………. ۱۰۴
جدول ۴-۴۸ اثر متقابل نوع و سطوح اکسیدروی برمقادیر عناصر روی، آهن و مس قابل دسترس خاک …………………….. ۱۰۵


 

 

 

 

فصل اول: مقدمه

۱- مقدمه

در طی پنجاه سال گذشته، پیشرفت فناوری تولید مواد شیمیایی، انقلابی را در تولید محصولات کشاورزی به­ وجود آورده است (واسیلیسکی، ۲۰۰۳). با شروع کشاورزی صنعتی که دو عامل مهم آن استفاده از ارقام پر محصول و کود­ پذیر گیاهان زراعی و بکارگیری کودهای شیمیایی بودند، تولید محصولات کشاورزی دگرگون و رشد فزاینده­ای ایجاد شد. تغییرات ایجاد شده در طبیعت در اثر دخالت­های انسان در خاک، آب و جو به دلیل استفاده از مواد شیمیایی مختلف برای افزایش بهره­وری گیاهان از یک طرف و مصرف حدود ۱۰ برابر انرژی برای تولید یک واحد از محصول نسبت به قرن گذشته از طرف دیگر، منجر به جستجو جهت دستیابی به روش­های جدید در تولید محصولات کشاورزی شده است (آلاجاجیان، ۲۰۰۷; واسیلیسکی، ۲۰۰۳).

کاربرد نانوتکنولوژی در کشاورزی حتی در سطح جهانی، در مرحله ظهور است. علوم نانو منجر به توسعه و بهبود کاربردهای ارزان نانوتکنولوژی برای پیشبرد رشد گیاهان شده است. نانوذرات[۱] و نانوکپسول­ها ابزاری کارا برای توزیع آفت کش ها و کودها در شکل کنترل شده با مکان هدف مشخص هستند، بنابراین خسارت زیست محیطی را کاهش می­­دهند. نانوتکنولوژی نقش مهمی در بهبود روش­های موجود مدیریت گیاهان زراعی بازی می­کند. مواد شیمیایی زراعی از طریق آبشویی، تجزیه توسط نور، هیدرولیز و تجزیه میکروبی، بخش یا درصد خیلی کمی از آنها در محل هدف قرار می­گیرند. از این رو کاربردهای مکرر برای داشتن یک کنترل موثر مورد نیاز است که باعث برخی اثرات نامطلوب نظیر آلودگی آب و خاک می­گردد (نایر و همکاران، ۲۰۱۰).

قیمت:   ۱۲۰۰۰ تومان

 

فرمت

مطلب مشابه

پایان نامه کارشناسی ارشد با عنوان مسئولیت مدنی دارنده و راننده وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل خسارات در حقوق ایران 

مسئولیت مدنی دارنده و راننده وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل خسارات در حقوق ایران  …