دانلود پایان نامه با عنوان نقش شبکه های تلویزیونی خصوصی در توسعه سیاسی افغانستان بررسی نگرش دانشجویان دانشگاه هرات در باره  شبکه های تلویزیونی  آریانا، تمدن، سبا، تلویزیون یک و طلوع  

نقش شبکه های تلویزیونی خصوصی در توسعه سیاسی افغانستان بررسی نگرش دانشجویان دانشگاه هرات در باره  شبکه های تلویزیونی  آریانا، تمدن، سبا، تلویزیون یک و طلوع

دانشگاه علامه طباطبایی

دانشکده علوم اجتماعی و ارتباطات

پایان نامه جهت اخذ مدرک کارشناسی ارشد

علوم ارتباطات

با عنوان

نقش شبکه های تلویزیونی خصوصی در توسعه سیاسی افغانستان بررسی نگرش دانشجویان دانشگاه هرات در باره  شبکه های تلویزیونی  آریانا، تمدن، سبا، تلویزیون یک و طلوع

 

چکیده

در این پژوهش نقش تلویزیون های خصوصی در توسعه سیاسی افغانستان از دیدگاه دانشجویان دانشگاه هرات مورد بررسی قرار گرفته است ، روش این تحقیق پیمایشی است و اطلاعات مورد تحلیل در این پژوهش از طریق پرسشنامه جمع آوری گردیده است . به منظور ارزیابی موضوع ۴۰۰ پرسشنامه در میان دانشجویان دانشگاه هرات به صورت تحقیق میدانی توزیع و تکمیل شده است که داده های این پژوهش را شکل می دهد. نمونه گیری در این تحقیق به شکل مطبق یا لایه به لایه می باشد، ۲۰۰ پرسشنامه در میان دانشجویان رشته های علوم انسانی و ۲۰۰ پرسشنامه میان رشته های غیر علوم انسانی پر شده است که از این میان ۲۲۰ تن از آنان پسر و ۱۸۰ تن دختر می باشد.

هدف تحقیق بررسی نگرش دانشجویان دانشگاه هرات در مورد نقش تلویزیون های خصوصی در روند توسعه سیاسی در افغانستان است و فرضیه اصلی در این تحقیق این است که تلویزیونهای خصوصی مورد بررسی در توسعه سیاسی افغانستان نقش دارند.

نتایج این پژوهش نشان می دهد که  دانشجویان دانشگاه هرات نقش تلویزیون های خصوصی را در توسعه سیاسی افغانستان زیاد می دانند. همچنین یافته ها نشان می دهد که دانشجویان دانشگاه هرات از میان رسانه های ( رادیو، تلویزیون، مطبوعات، اینترنت و ماهواره ) بیشتر از تلویزیون استفاده می کنند؛ میزان رضایت آنان از برنامه های تلویزیونی بیشتر به خاطر برنامه های سرگرم کننده شبکه های تلویزیونی مورد بررسی است، همچنین میزان اعتماد آنان به شبکه های مورد بررسی بین گزینه متوسط و زیاد قرار می گیرد که نشان می دهد آنان به برنامه های شبکه های تلویزیونی مورد بررسی اعتماد دارند.

همچنین یافته ها نشان می دهد که بین  دانشجویان رشته های علوم انسانی و غیر علوم انسانی و نگرش آنان به نقش تلویزیون های خصوصی در توسعه سیاسی افغانستان تفاوت وجود دارد و دانشجویان غیر علوم انسانی نسبت به دانشجویان علوم انسانی نقش تلویزیونهای مورد بررسی را در توسعه سیاسی افغانستان بیشتر می دانند. همچنین میان نگرش دانشجویان پسر و دختر در مورد نقش تلویزیونهای خصوصی در توسعه سیاسی افغانستان تفاوتی وجود ندارد و دانشجویان اعم از دختر و پسر در این مورد نگرش یکسانی دارند.

واژه های کلیدی

استفاده، رضایتمندی، تلویزیون خصوصی، میزان اعتماد، سرمایه فرهنگی، توسعه، توسعه سیاسی

 

پیشگفتار

این تحقیق که با هدف نقش تلویزیونهای خصوصی ( آریانا، تمدن، سبا، تلویزیون یک و طلوع ) در توسعه سیاسی افغانستان با بررسی نگرش دانشجویان دانشگاه هرات انجام شده است در پی آن است که نقش تلویزیونهای خصوصی را در توسعه سیاسی افغانستان بررسی کند. امروزه وسایل ارتباط جمعی بخصوص تلویزیون خود یکی از شاخص های توسعه به شمار می رود و نقش رسانه ها در روند توسعه افغانستان بر کسی پوشیده نیست، امروزه مردم جهان افغانستان را با نظام جدید سیاسی و آزادی بیان و رسانه های آن می شناسند که توانسته است یک چهره مثبتی را از این کشور جنگ زده ترسیم نماید.

یازده سپتامبر ۲۰۰۱ نقطه عطفی در تاریخ افغانستان به شمار می رود، چون سرآغاز دگرگونی هایی بود که به فروپاشی رژیم طالبان و روی کار آمدن دولت تازه انجامید. موافقت نامه بن ( موافقت نامه ای بود که بر اساس آن نظام جدید فعلی افغانستان شکل گرفت ) چارچوبی را بنیان نهاد که بر اساس آن گروههای گوناگون ذینفع در افغانستان در مورد تشکیل دولت موقت، برگزاری لوی جرگه اضطراری( مجلس بزرگان) برای انتخاب دولت انتقالی، تدوین قانون اساسی، برگزاری انتخابات سراسری ریاست جمهوری و پارلمانی و حضور نیروهای بین المللی با مجوز شورای امنیت و سازمان ملل متحد به توافق رسیدند. بدین ترتیب افغانستان زندگی تازه ای را از سر گرفت.

افغانستان برای دستیابی به توسعه با موانع فراوانی روبرو ست که از آن جمله می توان به متزلزل بودن امنیت، گرانی،  فقر، ضعف ساختارهای اقتصادی و اجتماعی، نبود درآمد کافی ملی و وابستگی به کمکهای خارجی اشاره کرد. آنچه در “استراتژی انکشاف ملی افغانستان” آمده است اهداف توسعه افغانستان را در پانزده سال آینده مشخص کرده است که از جمله ارتقای امنیت، دفاع از آزادی بیان و حقوق بشر در آن به صورت برجسته ذکر شده است .

افغانستان امروزه دارای قانون اساسی مدرنی است که در آن حقوق تمامی ساکنان این سرزمین به رسمیت شناخته شده است و دارای یک نظام رسانه ای آزاد است که در آن آزادیهای تمامی افراد محترم شمرده شده است ، در پناه همین قانون رسانه ها ست که امروز افغانستان دارای شبکه های تلویزیونی خصوصی، شبکه های آزاد رادیویی، و روزنامه ها و مطبوعات آزاد است.

بدون شک نقش رسانه ها در روند توسعه کشورها بر کسی پوشیده نیست و از میان این رسانه ها می توان بر نقش تلویزیون تاکید بیشتری کرد زیرا تلویزیون جنبه فراگیری بیشتری داشته و می تواند مخاطبان زیادتری را به خود جلب نماید، از سوی دیگر تلویزیون می تواند در یک جامعه ای که مردم آن به علت جنگ های بیشمار کمتر از نعمت سواد برخوردار هستند نقش ایفا نماید. بنا به گزارش توسعه انسانی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۵ میلادی میزان سواد در افغانستان ۴/۳۹ درصد گزارش شده است، در چنین جامعه ای تلویزیون می تواند نقش مهمی در روند توسعه به عهده بگیرد، زیرا تلویزیون و رادیو به عنوان دو رسانه ای که نیازمند سواد بالا نیست در جوامع بی سواد نقش عمده ای دارند، بنابر این می توان امیدوار بود که تلویزیون های خصوصی نیز در روند توسعه سیاسی افغانستان نقش بسزایی داشته اند، به عبارت دقیقتر تلویزیون های خصوصی در روند چند انتخابات مهم که در طول تاریخ سیاسی افغانستان بی نظیر بوده است نقش مهمی در شرکت مردم در انتخابات داشته اند، از جانب دیگر به نظر می رسد تلویزیون های خصوصی امروز به عنوان پر بیننده ترین رسانه ها در افغانستان شناخته شده است و مردم افغانستان زمان زیادی را صرف تماشای این تلویزیون ها می کنند و برنامه های سیاسی این تلویزیون ها همواره نقش عمده ای در نگرش سیاسی جامعه افغانستان داشته است.

در هر صورت با در نظر گرفتن این پیش فرض که تلویزیونهای خصوصی به عنوان پر بیننده ترین رسانه در افغانستان هستند و نقش مهمی را در توسعه سیاسی آن دارند، نیازمند این بود که یک پژوهش علمی در مورد آن صورت بگیرد و پژوهش حاضر در همین راستا شکل گرفته است.

 

 

فهرست مطالب

پیشگفتار………………………………………………………………………………………………………………الف

چکیده ……………………………………………………………………………………………………………….. پ

فصل اول ………………………………………………………………………………………………………….   ۱

مسئله اصلی تحقیق و اهمیت آن ……………………………………………………………………………..۲

ضرورت و اهمیت موضوع ……………………………………………………………………………………..۵

هدف اصلی تحقیق …………………………………………………………………………………………………۷

اهداف فرعی تحقیق ………………………………………………………………………………………………..۷

فصل دوم …………………………………………………………………………………………………………….۹

تاریخ مختصر افغانستان…………………………………………………………………………………………..۱۰

پیشینه تحقیقات اولیه در جهان…………………………………………………………………………………۱۴

پیشینه تحقیقات اولیه در افغانستان……………………………………………………………………………۱۵

بخش اول سیر تاریخی تلویزیون در جهان و افغانستان……………………………………………..۱۶

۱-۱  تاریخچه تلویزیون در جهان…………………………………………………………………………….۱۶

۲-۱- تاریخچه تلویزیون های خصوصی در جهان …………………………………………………….۲۲

۳-۱- تاریخچه تلویزیون در افغانستان …………………………………………………………………….۲۳

۴-۱- انواع تلویزیون ………………………………………………………………………………………………۲۳

۵-۱- اولین تلویزیون های خصوصی در افغانستان ……………………………………………………..۲۴

معرفی شبکه های مورد بررسی………………………………………………………………………………….۲۳

– الف : شبکه طلوع……………………………………………………………………………………….۲۷

– ب : شبکه تلویزیونی آریانا………………………………………………………………………..۲۷

– ج: شبکه تلویزیونی یک ………………………………………………………………………….۲۸

– د: شبکه تلویزیونی سبا ……………………………………………………………………………۲۹

– ه : شبکه تلویزیونی تمدن …………………………………………………………………………۳۰

بخش دوم- تلویزیون وتوسعه ، توسعه سیاسی در افغانستان………………………………………۳۰

ویژگی های تلویزیون ……………………………………………………………………………………………۳۱

نظریات انتقادی از تلویزیون……………………………………………………………………………………۳۶

تلویزیون و انتقال مفاهیم سیاسی در جامعه ……………………………………………………………..۳۴

نقش تلویزیون در فرایند توسعه …………………………………………………………………………….۴۲

نقش تلویزیون در توسعه سیاسی …………………………………………………………………………..۴۲

توسعه و مفهوم آن ………………………………………………………………………………………………۴۳

نظریه های توسعه ……………………………………………………………………………………………….۴۶

-الف : الگوی نوسازی ………………………………………………………………………………………….۴۶

-ب: الگوی انتقادی ………………………………………………………………………………………………۵۰

-ج: الگوی رهایی بخش ……………………………………………………………………………………….۵۲

-د : الگوی توانمند سازی ……………………………………………………………………………………..۵۴

مفهوم توسعه سیاسی …………………………………………………………………………………………….۵۵

تعریف توسعه سیاسی …………………………………………………………………………………………..۵۵

شاخص های توسعه سیاسی ………………………………………………………………………………….۵۹

الف :اعتماد سیاسی ………………………………………………………………………………………………۶۱

ب : فرهنگ سیاسی ……………………………………………………………………………………………..۶۳

ج : مشروعیت سیاسی ………………………………………………………………………………………….۶۷

د : مشارکت سیاسی ……………………………………………………………………………………………..۶۸

بخش سوم- توسعه سیاسی در کشورهای جهان سوم و افغانستان، نظریه های ارتباطی و نقش تلویزیون در فرایند توسعه سیاسی ……………………………………………………………………….. ۶۵

ارتباطات و توسعه سیاسی ……………………………………………………………………………………۷۱

توسعه سیاسی در کشورهای جهان سوم …………………………………………………………………۷۵

توسعه سیاسی در افغانستان …………………………………………………………………………………..۷۷

موانع توسعه سیاسی در افغانستان ……………………………………………………………………………۸۳

مخاطبان و رسانه ها………………………………………………………………………………………………۷۷

نظریه استفاده و رضامندی ………………………………………………………………………………………۸۷

ریشه های نظریه استفاده و رضامند ی …………………………………………………………………….۸۸

نیازها و انگیزه ها ………………………………………………………………………………………………….۹۰

استفاده و رضامندی در کارزار انتخاباتی ………………………………………………………………….۹۳

مزایای نظریه استفاده و رضامندی …………………………………………………………………………..۹۴

نظریه سرمایه فرهنگی ………………………………………………………………………………………….۹۵

حالت های سرمایه فرهنگی …………………………………………………………………………………..۹۷

بخش چهارم-چارچوب نظری تحقیق………………………………………………………………….۱۰۲

سوالات تحقیق ………………………………………………………………………………………………….۱۰۶

فرضیه های تحقیق ……………………………………………………………………………………………..۱۰۷

فصل سوم ………………………………………………………………………………………………………..۱۰۸

روش تحقیق و تعریف متغیرها……………………………………………………………………………..۱۰۹

جامعه آماری …………………………………………………………………………………………………….۱۱۰

روش نمونه گیری ……………………………………………………………………………………………..۱۱۰

حجم نمونه ……………………………………………………………………………………………………….۱۱۱

واحد تحلیل ………………………………………………………………………………………………………۱۱۳

ابزار پژوهش ……………………………………………………………………………………………………. ۱۱۳

روش جمع آوری داده ها …………………………………………………………………………………….۱۱۳

فنون تجزیه و تحلیل داده ها ……………………………………………………………………………… ۱۱۴

تعریف نظری و عملیاتی متغیرهای مستقل …………………………………………………………….۱۱۴

تعریف نظری و عملیاتی متغیرهای وابسته ……………………………………………………………. ۱۱۵

روایی ابزار تحقیق ……………………………………………………………………………………………. ۱۲۴

پایایی ابزار تحقیق ……………………………………………………………………………………………. ۱۲۴

محدویت ها و مشکلات پژوهش ………………………………………………………………………. ۱۲۵

فصل چهارم ………………………………………………………………………………………………….. ۱۲۷

بررسی یافته های تحقیق …………………………………………………………………………………. ۱۲۸

بخش اول-  توصیف یافته ها  ………………………………………………………………………….. ۱۲۸

بخش دوم- بررسی رابطه بین متغیرها …………………………………………………………………..۱۵۰

فصل پنجم …………………………………………………………………………………………………….. ۱۶۴

خلاصه و نتیجه گیری  ………………………………………………………………………………………۱۶۵

محدویت ها و مشکلات پژوهش ………………………………………………………………………… ۱۷۰

پیشنهادات تحقیق ……………………………………………………………………………………………… ۱۷۰

منابع و ماخذ ……………………………………………………………………………………………………. ۱۷۲

ضمائم ……………………………………………………………………………………………………………..۱۷۲

 

 

فصل اول

کلیات پژوهش

 

 

 

 

 

مقدمه

امروزه تلویزیون به علت گستردگی و همگانی بودن آن جزیی جدایی ناپذیر از زندگی ما شده است و بدون شک اگر این ابزارنبود شاید جهان و زندگی مردم چنین نبود و مهم تر اینکه چنین پیشرفت هایی شاید صورت نمی گرفت. تماشای تلویزیون امروز جزیی از زندگی عادی مردم شده است و تلویزیون به عنوان منبعی از اطلاعات، آگاهی و آموزش و سرگرمی های لذت بخش و آرام بخش پذیرفته شده است (امه دور، ۱۳۷۴: ۲).  امروزه نمی توان منکر تأثیر تلویزیون بر روند زندگی عادی مردم شد، تلویزیون جزیی از وسایل ضروری خانه در آمده است و در خانواده ها سعی می شود که بعضی از فعالیتهای گروهی خانواده با برنامه های تلویزیونی مشخصی هماهنگ گردد، تلویزیون بر زندگی روزانه مردم نیز تأثیر زیادی گذاشته است زیرا بسیاری از مردم فعالیتهای دیگر را پیرامون برنامه های تلویزیونی معینی هماهنگ می کنند(اعزازی،۱۳۷۳: ۱۲). به طور مثال  صرف شام را با شروع یک برنامه محبوب خانوادگی در افغانستان مثال زد که خانواده ها سعی دارند شام خود را همراه با تماشای یک برنامه محبوب خانوادگی صرف کنند که نشان می دهد تلویزیون نقش زیادی در زندگی روزمره مردم افغانستان دارد. از سوی دیگر می توان گفت که تلویزیون یک کالای مصرفی است که در بازار خریداری می شود و با توجه به مدل، اندازه و ویژگی های خاص آن می تواند به عنوان شاخص وضعیت و رفاه خریدار و مصرف کننده آن نیز در نظر گرفته شود.