نقش برنامه های پزشکی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران در ارتقاء آگاهی های بهداشتی و پزشکی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تهران مرکزی

دانشکده روان شناسی و علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی

پایان نامه تحصیلی جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)

گرایش:جمعیت شناسی

 

 

عنوان:

نقش برنامه های پزشکی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران

در ارتقاء آگاهی های بهداشتی و پزشکی ساکنان منطقه ۱۳ تهران در سال ۱۳۹۱

 

چکیده پایان نامه (شامل خلاصه، اهداف، روش های اجرا و نتایج به دست آمده) :

این پژوهش با هدف بررسی نقش برنامه های پزشکی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران در ارتقاء آگاهی های بهداشتی و پزشکی ساکنان منطقه ۱۳ تهران پرداخته است . جامعه آماری پژوهش عبارت است از کلیه ساکنین منطقه سیزده تهران در سال ۱۳۹۱ می باشد که تعداد آن ها تا آخرین سرشماری ۲۴۲۵۷۵ نفر می باشد. حجم نمونه بر اساس فرمول یامانی ۳۹۹ نفر می باشد که برای اطمینان بیشتر حجم نمونه را ۴۰۰ می گیریم. روش نمونه گیری در این پژوهش نمونه گیری تصادفی طبقه ای متناسب با حجم می باشد. ابزار استفاده شده در این پژوهش استفاده از پرسشنامه که شامل ۲۸ سوال یا گویه است. واز آمارهای توصیفی و استنباطی جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است که یافته های زیر را نشان می دهد :

تماشای برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران آگاهی های پزشکی بهداشتی ساکنان را برآورده می سازد.

آگاهی کسب شده از برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی بر حسب جنسیت تناسب دارد.

پخش برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی از نظر ساعت و روز پخش مناسب نیست .

تفاوت در سطح تحصیلات موجب تفاوت در کسب آگاهی های پزشکی و بهداشتی از برنامه­های پزشکی بهداشتی شبکه های شبکه های سیمای جمهوری اسلامی می شود .

مدت زمان پخش برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی در ارتقا آگاهی های پزشکی ساکنان منطقه ۱۳ تهران و همچنین برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران در مراقبت از افراد نیازمند( نوزادان، زنان باردار و سالمندان) تأثیر دارد.

کسب آگاهی های بدست آمده از برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران در بهداشت دوران بارداری و نیز داشتن تعداد مطلوب فرزند تأثیر دارد .

کلید واژه : برنامه های پزشکی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران – آگاهی های بهداشتی و پزشکی

 

 

فهرست مطالب

عنوان                                                صفحه

فصل اول : کلیات پژوهش

۱-۱ مقدمه…………………………………… ۲

۲-۱ بیان مسئله………………………………. ۵

۳-۱ اهمیت موضوع……………………………… ۷

۴-۱ اهداف…………………………………… ۱۰

۵-۱ فرضیه ها………………………………… ۱۱

۶-۱ تعاریف …………………………………. ۱۱

فصل دوم : ادبیات و پیشینه پژوهش

۱-۲ تاریخچه موضوع در جهان و ایران…………….. ۱۴

۲-۲ تاریخچه تکنولوژی آموزشی …………………. ۱۹

۱-۲-۲ سه رخداد مهم ………………………….. ۲۱

۲-۲- ۲ تاریخچه استفاده از ابزار و وسایل آموزشی در ایران ۲۲

۳-۲ نقش رسانه ها در بهبود وضعیت بهداشت ……….. ۲۴

۴-۲ برنامه های پزشکی سیما …………………… ۲۶

۵-۲ نقش رسانه های جمعی در ارتقای بهداشت جامعه …. ۳۰

۶-۲  دیدگاه جهانی درباره بهداشت و پزشکی الکترونیکی ۳۷

۷-۲  دیدگاه ملی درباره بهداشت و پزشکی الکترونیک… ۳۹

۸-۲ نمودار تحلیلی پژوهش……………………… ۴۶

۹-۲ پیشینه تحقیق …………………………… ۴۷

۱-۹-۲ پیشینه داخلی ………………………….. ۴۷

۲-۹-۲ پیشینه خارج از کشور …………………… ۴۸

فصل سوم : روش پژوهش

۱-۳ مقدمه ………………………………….. ۵۱

۲-۳ روش پژوهش ………………………………. ۵۳

۳-۳ جامعه آماری ……………………………. ۵۴

۴-۳ حجم نمونه ………………………………. ۵۴

۵-۳ روش نمونه گیری …………………………. ۵۴

۶-۳ ابزار پژوهش ……………………………. ۵۵

۷-۳ اعتبار و پایایی پژوهش …………………… ۵۶

۸-۳ نحوه تجزیه و تحلیل داده ها ………………. ۶۰

فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها

۱-۴ مقدمه ………………………………….. ۶۲

۲-۴ آمار توصیفی ……………………………. ۶۳

۳-۴ آمار استنباطی ………………………….. ۸۵

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری

۱-۵ بحث و نتیجه گیری………………………… ۹۵

۲-۵ محدودیت ها و مشکلات پژوهش…………………. ۹۹

۳-۵ پیشنهادات پژوهش ………………………… ۹۹

منابع فارسی………………………………… ۱۰۲

منابع انگلیسی………………………………. ۱۰۴

پیوست

 

 

فهرست جداول

 

جدول۱-۴: توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر حسب اطلاع از پخش برنامه های پزشکی

و بهداشتی از تلویزیون جمهوری اسلامی ………….. ۶۳

جدول۲-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر حسب تماشای برنامه های پزشکی بهداشتی تلویزیون ……………………… ۶۴

جدول۳-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه به تفکیک جنسیت ۶۵

جدول۴-۴: توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس وضعیت زناشویی ۶۶

جدول۵-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه به تفکیک مدت اقامت در منطقه ۱۳…………………………………………. ۶۷

جدول۶-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس سطح تحصیلات ۶۸

جدول۷-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس فعالیت اقتصادی ۶۹

جدول۸-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس تعداد افراد خانوار ………………………………………….. ۷۰

جدول۹-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس علاقه مندی به دیدن برنامه های پزشکی

بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران …………….. ۷۱

جدول۱۰-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس کسب آگاهی های پزشکی بهداشتی

از سیمای جمهوری اسلامی ایران ………………… ۷۲

جدول۱۱-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس برآورده شدن نیازهای پزشکی بهداشتی

از برنامه های پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران   ۷۳

جدول ۱۲-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس رضایت از تعداد روزهای پخش

برنامه های پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران ۷۴

جدول ۱۳-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس رضایت از طول مدت برنامه های

پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران ………. ۷۵

جدول ۱۴-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس رضایت از ساعات پخش برنامه های

پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران ………. ۷۶

جدول ۱۵-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد رضایت از فهمیدن و درک برنامه های

پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران ………. ۷۷

جدول ۱۶-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد اهمیت و ضرورت وجود برنامه های

پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران ………. ۷۸

 

جدول ۱۷-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی بهداشتی

سیمای جمهوری اسلامی ایران در بهداشت دوران بارداری زنان ۷۹

جدول ۱۸-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی بهداشتی

سیمای جمهوری اسلامی ایران در بهبود مراقبت از نوزادان    ۸۰

جدول ۱۹-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی بهداشتی

سیمای جمهوری اسلامی ایران در آگاهی رسانی به زنان در جهت تعداد مطلوب فرزند ……………………………….. ۸۱

جدول ۲۰-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی بهداشتی

سیمای جمهوری اسلامی ایران در بهبود گذران دوران سالمندی ۸۲

جدول ۲۱-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی بهداشتی

سیمای جمهوری اسلامی ایران در کاهش حوادث حین کار .. ۸۳

جدول ۲۲-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی بهداشتی

سیمای جمهوری اسلامی ایران در نگهداری از بیماران .. ۸۴

جدول۲۳-۴ : توزیع برآورده شدن نیازهای پزشکی بر اساس میزان تماشای برنامه های

پزشکی بهداشتی سیما…………………………. ۸۵

جدول۲۴-۴ : توزیع آگاهی های حاصل از برنامه های پزشکی بهداشتی بر اساس جنسیت…………………………………. ۸۶

جدول ۲۵-۴ : توزیع آگاهی های حاصل از برنامه های پزشکی بهداشتی بر اساس

ساعت و روز پخش برنامه……………………….. ۸۷

جدول ۲۶-۴: توزیع آگاهی های حاصل از برنامه های پزشکی بهداشتی بر اساس سطح تحصیلات…………………………….. ۸۸

جدول۲۷-۴ : توزیع آگاهی های حاصل از برنامه های پزشکی بهداشتی بر اساس

مدت زمان پخش برنامه ها……………………… ۸۹

جدول۲۸-۴ : تأثیر برنامه های پزشکی بهداشتی سیما در مراقبت از افراد نیازمند ……………………………… ۹۰

جدول ۲۹-۴: توزیع بهداشت دوران بارداری بر حسب آگاهی های حاصل

از برنامه های پزشکی بهداشتی…………………. ۹۱

جدول۳۰-۴ : توزیع داشتن تعداد فرزند مطلوب بر حسب آگاهی های حاصل

از برنامه های پزشکی بهداشتی………………….. ۹۲

جدول۳۱-۴ : توزیع کاهش حوادث حین کار بر حسب آگاهی های حاصل

از برنامه های پزشکی بهداشتی…………………. ۹۳

 

 

 

فهرست نمودار ها

نمودار ۱-۴: توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر حسب اطلاع از پخش برنامه های پزشکی

و بهداشتی از تلویزیون جمهوری اسلامی……………. ۶۳

نمودار ۲-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر حسب تماشای برنامه های پزشکی بهداشتی تلویزیون ……………………… ۶۴

نمودار۳-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه به تفکیک جنسیت    ۶۵

نمودار ۴-۴: توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس وضعیت زناشویی ۶۶

نمودار ۵-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه به تفکیک مدت اقامت در منطقه ۱۳……………………………………. ۶۷

نمودار ۶-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس سطح تحصیلات   ۶۸

نمودار ۷-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس فعالیت اقتصادی………………………………………….. ۶۹

نمودار ۸-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه سخ دهندگان بر اساس تعداد افراد خانوار……………………………….. ۷۰

نمودار۹-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس علاقه مندی به دیدن برنامه های

پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران ……….. ۷۱

نمودار۱۰-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس کسب آگاهی های

پزشکی بهداشتی از سیمای جمهوری اسلامی ایران……… ۷۲

نمودار ۱۱-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه سخ دهندگان بر اساس برآورده شدن نیازهای پزشکی بهداشتی از برنامه های پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران ……………………. ۷۳

نمودار ۱۲-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس رضایت از تعداد روزهای پخش برنامه های پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران………………………………………….. ۷۴

نمودار ۱۳-۴: توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس رضایت از طول مدت برنامه های پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران ۷۵

نمودار ۱۴-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس رضایت از ساعات پخش برنامه های پزشکی بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران   ۷۶

 

نمودار ۱۵-۴: توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد رضایت از فهمیدن و درک برنامه های پزشکی

بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران …………….. ۷۷

نمودار ۱۶-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد اهمیت و ضرورت وجود برنامه های پزشکی

بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران …………….. ۷۸

نمودار ۱۷-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی

بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران در بهداشت دوران بارداری زنان ………………………………………….. ۷۹

نمودار ۱۸-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی

بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران در بهبود مراقبت از نوزادان ………………………………………….. ۸۰

نمودار ۱۹-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی

بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران در آگاهی رسانی به زنان در جهت تعداد مطلوب فرزند ………………………….. ۸۱

نمودار ۲۰-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی

بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران در بهبود گذران دوران سالمندی………………………………………….. ۸۲

نمودار ۲۱-۴: توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی بهداشتی

سیمای جمهوری اسلامی ایران در کاهش حوادث حین کار .. ۸۳

نمودار ۲۲-۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه در مورد نقش برنامه های پزشکی

بهداشتی سیمای جمهوری اسلامی ایران در نگهداری از بیماران     ۸۴

 


چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش برنامه های پزشکی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران در ارتقاء آگاهی های بهداشتی و پزشکی ساکنان منطقه ۱۳ تهران پرداخته است . جامعه آماری پژوهش عبارت است از کلیه ساکنین منطقه سیزده تهران در سال ۱۳۹۱ می باشد که تعداد آن ها تا آخرین سرشماری ۲۴۲۵۷۵ نفر می باشد. حجم نمونه بر اساس فرمول یامانی ۳۹۹ نفر می باشد که برای اطمینان بیشتر حجم نمونه را ۴۰۰ می گیریم. روش نمونه گیری در این پژوهش نمونه گیری تصادفی طبقه ای متناسب با حجم می باشد. ابزار استفاده شده در این پژوهش استفاده از پرسشنامه که شامل ۲۸ سوال یا گویه است. واز آمارهای توصیفی و استنباطی جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است که یافته های زیر را نشان می دهد :

تماشای برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران آگاهی های پزشکی بهداشتی ساکنان را برآورده می سازد.

آگاهی کسب شده از برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی بر حسب جنسیت تناسب دارد.

پخش برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی از نظر ساعت و روز پخش مناسب نیست .

تفاوت در سطح تحصیلات موجب تفاوت در کسب آگاهی های پزشکی و بهداشتی از برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های شبکه های سیمای جمهوری اسلامی می شود .

مدت زمان پخش برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی در ارتقا آگاهی های پزشکی ساکنان منطقه ۱۳ تهران و همچنین برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران در مراقبت از افراد نیازمند( نوزادان، زنان باردار و سالمندان) تأثیر دارد.

کسب آگاهی های بدست آمده از برنامه های پزشکی بهداشتی شبکه های سیمای جمهوری اسلامی ایران در بهداشت دوران بارداری و نیز داشتن تعداد مطلوب فرزند تأثیر دارد .

کلید واژه:برنامه­ های پزشکی شبکه­های سیمای جمهوری اسلامی ایران- آگاهی­های بهداشتی و پزشکی


 

 

 

فصل اول

کلیات پژوهش

 

۱-۱ مقدمه

بهداشت و سلامت مجموعه دانش و هنر پیشگیری از بیماری و تأمین، حفظ و ارتقای تندرستی و توانمندی بشر با استفاده از تلاش دسته جمعی است که منجر به توسعه جامعه می شود. این مفهوم در حوزه زندگی انسان گسترش یافته و به طریقی ضامن سلامت فرد و جامعه به شمار می رود.

از اینرو از دیدگاه جهانی مطابق تعریف استانداردی که سازمان جهانی بهداشت (WHO)[1] از سلامتی ارائه کرده است، میدان رسالت ها، سیاست ها و وظایف و فعالیت های بهداشت عمومی، جهان شمول گردیده و از فرد به سمت جامعه پیشروی می کند.

از دیدگاه فوق، سلامت عبارتست از تأمین رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی که معنای آن تنها به نبودن بیماری و نقص عضو، محدود نشده بلکه شامل سه محور جسم، روان و جامعه می شود و لذا هرگونه نقض و آسیبی که به هر یک از محورهای سه گانه وارد شود، تعادل فرد را بر هم زده و منجر به نبود سلامت می شود ( کازنو، ۱۳۸۱، ترجمه ساروخانی و محسنی ).

از لحاظ تاریخی، بذر بهداشت که حدود ۳۹۰۰ سال قبل از میلاد مسیح کاشته شد و در ۱۹۴۶ بعد از میلاد به عالی ترین ثمره خود که تصویب اساسنامه سازمان جهانی بهداشت بود دست یافت و بدینوسیله هدف غائی بهداشت، تأمین، حفظ و ارتقای سلامت بشری اعلام شد.

عمده ترین شاهراه تأمین و تضمین توسعه پایدار جوامع بشری برقراری کیفی سلامت افراد جامعه است. لذا رسالت و وظیفه اصلی بهداشت عمومی، استقرار تندرستی جامع و فراگیر و با کیفیت تک تک افراد جامعه است.

ایران با جمعیت تقریباً ۷۵ میلیون نفری یکی از کشورهای پر جمعیت خاورمیانه است. ایران در مواجهه با مشکلات معمول کشورهای از نظر جمعیت شناسی جوان منطقه است که تاکنون همگام با رشد، درخواستهای زیادی برای خدمات عمومی متنوع داشته است.