تحلیل فضایی مکانی فضای سبز شهری در بندر انزلی

 

دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

دانشکده علوم انسانی

گروه آموزشی جغرافیا

پایان نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد (M.A)

رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری

 عنوان

تحلیل فضایی مکانی فضای سبز شهری در بندر انزلی

(مطالعه موردی بوستانهای ناحیه ۱)

فهرست مطالب

عنوان                                       صفحه

چکیده………………………………………………………………………………………………………………………… ۱

مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………. .۲

فصل اول : کلیات طرح تحقیق………………………………………………………………………. ۳

۱-۱: بیان مسئله…………………………………………………………………………………………………………….. ۴

۱-۲: اهداف تحقیق…………………………………………………………………………………………………………. ۴

۱-۳: سوالات تحقیق………………………………………………………………………………………………………… ۵

۱-۴: فرضیه های تحقیق…………………………………………………………………………………………………… ۵

۱-۵: روش تحقیق ومراحل آن…………………………………………………………………………………………….. ۵

۱-۵-۱: روش گردآوری اطلاعات………………………………………………………………………………………… ۵

۱-۵-۲: ابزارگردآوری اطلاعات………………………………………………………………………………………….. ۵

۱-۶: جامعه آماری…………………………………………………………………………………………………………. ۵

۱-۶-۱: تجزیه وتحلیل اطلاعات…………………………………………………………………………………………… ۵

۱-۷: مشکلات ومحدودیتهای تحقیق……………………………………………………………………………………….. ۶

۱-۸: واژه ها ومفاهیـم پژوهش……………………………………………………………………………………………. ۶

۱-۸-۱: فضای سبزشهری…………………………………………………………………………………………………. ۶

۱-۸-۲: توزیع فضایی……………………………………………………………………………………………………… ۶

۱-۸-۳: فضا………………………………………………………………………………………………………………… ۷

۱-۸-۴: مکان……………………………………………………………………………………………………………….. ۷

۱-۸-۵: تحلیل فضایی………………………………………………………………………………………………………. ۸

۱-۸-۶: تحلیل مکانی……………………………………………………………………………………………………….. ۸

ث

۱-۸-۷: محدوده قانونی شهر………………………………………………………………………………………………. ۹

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                   صفحه

فصل دوم: مبانی نظری تحقیق………………………………………………………………………. ۱۰

۲-۱: پیشینه تحقیق………………………………………………………………………………………………………….. ۱۱

۲-۲: انواع فضاهای سبزشهری…………………………………………………………………………………………… ۱۵

۲-۲-۱: فضاهای سبزعمومی………………………………………………………………………………………………. ۱۵

۲-۲-۲: فضاهای سبزنیمه عمومی…………………………………………………………………………………………. ۱۵

۲-۲-۳: فضاهای سبزخیابانی……………………………………………………………………………………………… ۱۵

۲-۲-۴: فضاهای سبزخصوصی…………………………………………………………………………………………… ۱۵

۲-۳: تقسیم بندی فضاهای سبز……………………………………………………………………………………………. ۱۵

۲-۳-۱: پارک………………………………………………………………………………………………………………. ۱۶

۲-۳-۱-۱: طبقه بندی پارکها براساس هویت……………………………………………………………………………… ۱۶

۲-۳-۱-۲: طبقه بندی پارکها براساس اهمیت، مقیاس و حوزه نفوذ…………………………………………………….. ۱۶

۲-۳-۱-۲-۱: انواع پارکهای شهری در مقیاس واحد همسایگی…………………………………………………………. ۱۷

۲-۳-۱-۲-۲: پارک شهری در مقیاس محله………………………………………………………………………………. ۱۷

۲-۳-۱-۲-۳: پارک شهری در مقیاس ناحیه……………………………………………………………………………… ۱۷

۲-۳-۱-۲-۴: پارک شهری در مقیاس منطقه……………………………………………………………………………… ۱۷

۲-۳-۱-۲-۵: پارک فراشهری (پارکهای بسیار بزرگ)…………………………………………………………………. ۱۷

۲-۳-۲: باغها……………………………………………………………………………………………………………….. ۱۸

۲-۳-۳: فضای سبزخطی…………………………………………………………………………………………………… ۱۸

۲-۳-۳-۱: کمربندهای سبز………………………………………………………………………………………………… ۱۸

۲-۳-۳-۲: فضای سبز معابر………………………………………………………………………………………………. ۱۸

ج

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                         صفحه

۲-۳-۳-۲-۱: میادین………………………………………………………………………………………………………… ۱۸

۲-۳-۳-۲-۲: فضای سبز گذرگاهها……………………………………………………………………………………….. ۱۸

۲-۳-۴: فضای سبزعمودی………………………………………………………………………………………………… ۱۹

۲-۳-۴-۱: بام های سبز……………………………………………………………………………………………………. ۱۹

۲-۳-۴-۲: دیواره های سبز………………………………………………………………………………………………… ۱۹

۲-۴: تاریخچه فضای سبزدرجهان………………………………………………………………………………………… ۲۰

۲-۵: تاریخچه فضای سبزدرایران………………………………………………………………………………………… ۲۲

۲-۶: اهمیت،ضرورت ونقش های فضای سبزشهری……………………………………………………………………. ۲۴

۲-۶-۱: اهمیت فضای سبزدرزندگی شهری………………………………………………………………………………. ۲۴

۲-۶-۲: نقش فضای سبزبراقلیم شهری……………………………………………………………………………………. ۲۶

۲-۶-۳: نقش فضای سبزازبعدشهرسازی………………………………………………………………………………….. ۲۶

۲-۷: معیارهای برنامه ریزی فضاهای سبزشهری………………………………………………………………………. ۲۷

۲-۷-۱: سرانه ها واستانداردهای فضای سبزشهری……………………………………………………………………… ۲۷

۲-۸: معیارهای محیطی فضای سبزشهری……………………………………………………………………………….. ۳۰

۲-۹: معیارهای مکانیابی فضای سبزشهری……………………………………………………………………………… ۳۰

۲-۱۰: مکان شناسی فضای سبز………………………………………………………………………………………….. ۳۱

۲-۱۱: عوامل موثردرطراحی فضای سبز……………………………………………………………………………….. ۳۷

۲-۱۱-۱: نیازهای بیولوژیکی……………………………………………………………………………………………… ۳۷

۲-۱۲: اثرات فضاهای سبزدربهبودشرایط محیط زیستی………………………………………………………………… ۳۸

۲-۱۲-۱: اثرات فضای سبزدرکاهش آلودگی صوتی…………………………………………………………………….. ۳۹

چ

۲-۱۲-۲: اثرات تفرجگاهی فضای سبز…………………………………………………………………………………… ۴۰

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                          صفحه

۲-۱۳: ضوابط معماری انواع فضاهای سبزشهری………………………………………………………………………. ۴۰

۲-۱۳-۱: ضوابط طراحی خطی…………………………………………………………………………………………… ۴۰

۲-۱۳-۲: ضوابط ایجاد فضاهای سبزبرحسب اقلیم منطقه………………………………………………………………. ۴۲

۲-۱۳-۳: ضوابط مربوط به آب درفضاهای سبز………………………………………………………………………… ۴۲

۲-۱۳-۴: ساختمانهاوتأسیسات موردنیاز فضاهای سبزشهری…………………………………………………………… ۴۳

فصل سوم: ویژگیهای جغرافیایی شهربندرانزلی………………………………………………………. ۴۷

۳-۱: موقعیت جغرافیایی…………………………………………………………………………………………………… ۴۸

۳-۲: توپوگرافی…………………………………………………………………………………………………………….. ۴۹

۳-۳: وجه تسمیه شهرانزلی………………………………………………………………………………………………… ۴۹

۳-۴: اقلیم……………………………………………………………………………………………………………………. ۵۰

۳-۴-۱: بررسی ایستگاه هواشناسی ناحیه مورد مطالعه…………………………………………………………………. ۵۱

۳-۴-۲: بارندگی……………………………………………………………………………………………………………. ۵۱

۳-۴-۳: دما………………………………………………………………………………………………………………….. ۵۲

۳-۴-۴: رطوبت نسبی……………………………………………………………………………………………………… ۵۳

۳-۵: خاک…………………………………………………………………………………………………………………… ۵۴

۳-۶: منابع آب………………………………………………………………………………………………………………. ۵۴

۳-۷: جمعیت………………………………………………………………………………………………………………… ۵۴

۳-۷-۱: بررسی وضعیت خانوارو تغییرات آن…………………………………………………………………………… ۵۵

۳-۷-۲: بعدخانوار………………………………………………………………………………………………………….. ۵۵

۳-۷-۳: میزان رشد وافزایش جمعیت……………………………………………………………………………………… ۵۷

ح

 

فهرست مطالب

 عنوان                                                                                                         صفحه

۳-۷-۴: تراکم جمعیت………………………………………………………………………………………………………. ۵۷

۳-۷-۵: مهاجرت……………………………………………………………………………………………………………. ۵۷

۳-۷-۶: سواد………………………………………………………………………………………………………………… ۵۸

۳-۸: بررسی ویژگیهای اقتصادی…………………………………………………………………………………………. ۵۹

۳-۸-۱: جمعیت فعال وغیرفعال…………………………………………………………………………………………… ۵۹

۳-۸-۲: جمعیت شاغل برحسب گروههای عمده فعالیت…………………………………………………………………. ۵۹

فصل چهارم: یافته های تحقیق………………………………………………………………………. ۶۱

۴-۱: بررسی وضع موجودفضاهای سبزشهر بندرانزلی………………………………………………………………… ۶۲

۴-۱-۱: پارک بلوارقدس……………………………………………………………………………………………………. ۶۸

۴-۱-۲: پارک پاسداران…………………………………………………………………………………………………….. ۶۹

۴-۱-۳: پارک ارامنه……………………………………………………………………………………………………….. ۷۰

۴-۱-۴: پارک کودک……………………………………………………………………………………………………….. ۷۱

۴-۱-۵: پارک دادگستری…………………………………………………………………………………………………… ۷۲

۴-۱-۶: پارک میان پشته…………………………………………………………………………………………………… ۷۳

۴-۱-۷: پارک سیده آسیه…………………………………………………………………………………………………… ۷۴

۴-۱-۸: پارک ۱۵ خرداد یا پارک کارآموزی……………………………………………………………………………. ۷۵

۴-۱-۹: پارک قایقران………………………………………………………………………………………………………. ۷۶

۴-۱-۱۰: پارک نیمه شعبان………………………………………………………………………………………………… ۷۷

۴-۱-۱۱: پارک شهیدطلوعی……………………………………………………………………………………………….. ۷۸

۴-۲: یافته های میدانی……………………………………………………………………………………………………… ۷۹

خ

۴-۲-۱: مشخصات عمومی پاسخگویان…………………………………………………………………………………… ۷۹

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                           صفحه

۴-۲-۱-۱: جنسیت پاسخگویان…………………………………………………………………………………………….. ۷۹

۴-۲-۱-۲: میزان تحصیلات پاسخگویان………………………………………………………………………………….. ۸۰

۴-۲-۱-۳: محل سکونت پاسخگویان………………………………………………………………………………………. ۸۱

۴-۲-۱-۴: میزان رضایتمندی پاسخگویان از امکانات پارکهای ناحیه (۱) شهر بندر انزلی………………………….. ۸۲

۴-۲-۱-۵: نحوه دسترسی به پارک……………………………………………………………………………………….. ۸۳

۴-۲-۱-۶: کاربری های ناسازگار در اطراف پارکها……………………………………………………………………. ۸۴

۴-۲-۱-۷: مناسب بودن مکان پارک……………………………………………………………………………………… ۸۵

۴-۲-۱-۸: عمده ترین مشکل پارکهای ناحیه (۱) شهر انزلی…………………………………………………………… ۸۶

۴-۲-۱-۹: نحوه مراجعه به پارک…………………………………………………………………………………………. ۸۷

۴-۲-۱-۱۰: میزان مراجعه پاسخگویان به پارک………………………………………………………………………… ۸۸

۴-۲-۱-۱۱: هدف مراجعه کنندگان به پارک……………………………………………………………………………… ۸۹

۴-۲-۱-۱۲: نوع وسیله نقلیه جهت مراجعه به پارک……………………………………………………………………. ۹۰

۴-۲-۱-۱۳: میزان مراجعه اقشار مختلف از پارک……………………………………………………………………… ۹۱

۴-۲-۱-۱۴: وضعیت نظافت پارکها………………………………………………………………………………………. ۹۲

۴-۲-۱-۱۵: کافی بودن مساحت پارکها…………………………………………………………………………………… ۹۳

۴-۲-۱-۱۶: وضعیت پارکها از نظر پارکینگ…………………………………………………………………………… ۹۴

۴-۲-۱-۱۷: فاصله واحد مسکونی مراجعه کنندگان تا پارک……………………………………………………………. ۹۵

۴-۲-۱-۱۸: وضعیت پارکهای ناحیه (۱) شهر انزلی از نظر وسایل بازی کودکان…………………………………… ۹۶

۴-۲-۱-۱۹: وضعیت پارکهای ناحیه (۱) از نظر مبلمان……………………………………………………………….. ۹۷

۴-۲-۱-۲۰: وضعیت روشنایی پارکهای ناحیه (۱)از نظر تأمین امنیت……………………………………………….. ۹۸

د

۴-۲-۱-۲۱: امکانات پارکهای ناحیه (۱)از نظر ورزش های انفرادی و گروهی……………………………………… ۹۹

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                             صفحه

فصل پنجم: جمع بندی، ارزیابی فرضیه ها و پیشنهادات……………………………………………… ۱۰۰

۵-۱: جمع بندی…………………………………………………………………………………………………………….. ۱۰۱

۵-۲: ارزیابی فرضیه ها…………………………………………………………………………………………………… ۱۰۲

۵-۳: پیشنهادات……………………………………………………………………………………………………………… ۱۰۳

 

 

خ
ذ


فهرست جداول

عنوان                                                  صفحه

جدول ۲-۱: سرانه موجود واستاندارد فضای سبزدربرخی ازشهرهای جهان…………………………… ۲۸

جدول ‏۲- ۲ : سرانه پیشنهادی کاربری فضای سبزدرمنابع مختلف…………………………………….. ۲۹

جدول ‏۲ -۳ : سرانۀاستاندارد مناسب فضای سبزدرایران……………………………………………… ۲۹

جدول ‏۳ -۱ : میانگین دمای ماهانه ایستگاه انزلی…………………………………………………….. ۵۰

جدول ‏۳ -۲ : مشخصات ایستگاه موردمطالعه………………………………………………………… ۵۱

جدول ‏۳-۳ : بارندگی سالانه ایستگاه موردمطالعه رادردوره آماری موردنظرنشان میدهد………………. ۵۱

جدول ‏۳ -۴ : روندتغییرات ماهیانه دمادربندرانزلی…………………………………………………… ۵۲

جدول ‏۳-۵: میانگین رطوبت نسبی ایستگاه بندرانزلی…………………………………………………. ۵۳

جدول ‏۳- ۶ : نرخ رشدجمعیت شهربندرانزلی ازسال ۱۳۸۵- ۱۳۴۵………………………………….. ۵۵

جدول ‏۳ -۷ : تغییرات جمعیت، خانواروبعدخانواردرشهرانزلی طی سالهای ۸۵- ۱۳۶۵……………….. ۵۵

جدول ‏۳ -۸ : تعداد جمعیت وخانواروبعدخانوار طی سالهای (۱۳۸۵- ۱۳۶۵)…………………………. ۵۵

جدول ‏۳ -۹ : افزایش رشد جمعیت بندرانزلی ۱۳۸۵-۱۳۵۵………………………………………….. ۵۷

جدول ‏۳- ۱۰ : تعداد وتراکم جمعیت بندرانزلی (سالهای ۱۳۸۵-۱۳۶۵)………………………………. ۵۷

جدول ‏۳ -۱۱ : جمعیت شاغل برحسب گروههای عمده فعالیت درشهرستان بندرانزلی(۸۵-۱۳۶۵)…….. ۶۰

جدول ‏۴-۱: مساحت انواع فضاهای سبز در شهر انزلی………………………………………………. ۶۲

جدول ‏۴ -۲: مشخصات عمومی پارکهای شهر بندر انزلی…………………………………………….. ۶۷

جدول ‏۴- ۳: جنسیت پاسخگویان……………………………………………………………………… ۷۹

جدول ‏۴ -۴: میزان تحصیلات پاسخگویان……………………………………………………………. ۸۰

جدول ‏۴ -۵: محل سکونت پاسخگویان……………………………………………………………….. ۸۱

ر

جدول ‏۴- ۶: میزان رضایت پاسخگویان ازامکانات پارکهای شهربندرانزلی……………………………. ۸۲

فهرست جداول

عنوان                                                                                                            صفحه

جدول ‏۴- ۷: نحوه دسترسی به پارک…………………………………………………………………. ۸۳

جدول ‏۴ -۸: کاربری های ناسازگاردراطراف پارکها…………………………………………………. ۸۴

جدول ‏۴-۹: مناسب بودن مکان پارک………………………………………………………………… ۸۵

جدول ‏۴- ۱۰: عمده ترین مشکل پارکهای ناحیه (۱) شهربندرانزلی……………………………………. ۸۶

جدول ‏۴ -۱۱: نحوه مراجعه به پارک………………………………………………………………… ۸۷

جدول ‏۴ -۱۲: میزان مراجعه پاسخگویان به پارک………………………………………………….. …۸۸

جدول ‏۴-۱۳: هدف مراجعه کنندگان به پارک……………………………………………………….. ..۸۹

جدول ‏۴- ۱۴: نوع وسیله نقلیه جهت مراجعه به پارک………………………………………………. ..۹۰

جدول ‏۴ -۱۵: میزان مراجعه اقشارمختلف ازپارک………………………………………………….. .۹۱

جدول ‏۴ -۱۶ : وضعیت نظافت در پارکهای ناحیه (۱)……………………………………………… ۹۲

جدول ۴-۱۷: کافی بودن مساحت پارکهای ناحیه (۱)………………………………………………… ۹۳

جدول ‏۴ -۱۸: وضعیت پارکهای ناحیه (۱) ازنظرپارکینگ………………………………………….. ۹۴

جدول ۴-۱۹: فاصله واحد مسکونی مراجعه کنندگان تا پارک………………………………………… ۹۵

جدول ‏۴- ۲۰: وضعیت پارکهای ناحیه (۱)شهربندرانزلی ازنظر وسایل بازی کودکان……………….. .۹۶

جدول ‏۴- ۲۱: وضعیت پارکهای ناحیه (۱) ازنظرمبلمان……………………………………………. ۹۷

جدول ‏۴ -۲۲: وضعیت روشنایی پارکها ازنظرتأمین امنیت…………………………………………. ۹۸

جدول ‏۴ -۲۳: امکانات پارکهای ناحیه (۱) ازنظرورزشهای انفردی وگروهی……………………….. ۹۹

 

 

ذ
ز

فهرست نمودار

عنوان                                                صفحه

نمودار ‏۳ -۱: میانگین دمای ماهیانه ایستگاه انزلی………………………………………………….. ۵۰

نمودار ‏۳ -۲: میانگین ماهیانه بارندگی بندرانزلی…………………………………………………… ۵۲

نمودار ‏۳ -۳: روندتغییرات ماهیانه دمادربندرانزلی…………………………………………………. ۵۳

نمودار ‏۳ -۴: میانگین رطوبت نسبی دربندرانزلی…………………………………………………… ۵۳

نمودار ‏۳ -۵: تعداد جمعیت بندرانزلی طی سالهای ۱۳۸۵-۱۳۶۵…………………………………… ۵۶

نمودار ‏۳- ۶: تعداد خانوار بندرانزلی طی سالهای ۸۵-۱۳۶۵………………………………………. ۵۶

نمودار ‏۳- ۷: بعد خانوار بندرانزلی طی سالهای ۱۳۸۵-۱۳۶۵……………………………………… ۵۶

نمودار ‏۴ -۱: جنسیت پاسخگویان…………………………………………………………………… ۷۹

نمودار ‏۴ -۲: میزان تحصیلات پاسخگویان…………………………………………………………. ۸۰

نمودار ‏۴- ۳: محل سکونت پاسخگویان…………………………………………………………….. ۸۱

نمودار ‏۴ -۴: میزان رضایتمندی ازامکانات پارکهای ناحیه (۱)…………………………………….. ۸۲

نمودار ‏۴ -۵: نحوه دسترسی به پارکهای ناحیه (۱)…………………………………………………. ۸۳

نمودار ‏۴- ۶: کاربریهای ناسازگاردراطراف پارکهای ناحیه (۱)……………………………………. ۸۴

نمودار ‏۴- ۷: مناسب بودن مکان پارکهای ناحیه (۱)……………………………………………….. ۸۵

نمودار ‏۴ -۸: عمده ترین مشکل پارکهای ناحیه (۱) شهربندرانزلی………………………………….. ۸۶

نمودار ‏۴- ۹: نحوه مراجعه پاسخگویان به پارک……………………………………………………. ۸۷

نمودار ‏۴ -۱۰: میزان مراجعه پاسخگویان به پارک…………………………………………………. ۸۸

نمودار ‏۴ -۱۱: هدف مراجعه کنندگان به پارک……………………………………………………… ۸۹

نمودار ‏۴- ۱۲: نوع وسیله نقلیه جهت مراجعه به پارک……………………………………………… ۹۰

ژ

نمودار ‏۴ -۱۳: میزان مراجعه اقشارمختلف ازپارک………………………………………………… ۹۱

فهرست نمودار

عنوان                                                                                                          صفحه

نمودار ‏۴ -۱۴: وضعیت نظافت در پارکهای ناحیه (۱)……………………………………………… ۹۲

نمودار ‏۴- ۱۵: کافی بودن مساحت پارکهای ناحیه (۱)……………………………………………… ۹۳

نمودار ‏۴- ۱۶ : وضعیت پارکهای ناحیه (۱) ازنظرپارکینگ………………………………………… ۹۴

نمودار ‏۴- ۱۷: فاصله واحد مسکونی مراجعه کنندگان تا پارک……………………………………… ۹۵

نمودار ‏۴ -۱۸: وضعیت پارکهای ناحیه (۱) شهربندرانزلی ازنظر وسایل بازی کودکان……………… ۹۶

نمودار ‏۴ -۱۹: وضعیت پارکهای ناحیه (۱) ازنظرمبلمان…………………………………………… ۹۷

نمودار ‏۴ -۲۰: وضعیت روشنایی پارکهای ناحیه (۱) ازنظرتأمین امنیت…………………………….. ۹۸

نمودار ‏۴- ۲۱: امکانات پارکهای ناحیه (۱) ازنظر ورزشهای انفردی وگروهی……………………… ۹۹

ز
س

فهرست نقشه

عنوان                                          صفحه

نقشه ‏۳ -۱: موقعیت شهربندرانزلی درکشورایران- استان گیلان……………………………………… ۴۸

نقشه ‏۳ -۲: شبکه آبهای بندرانزلی………………………………………………………………….. ۴۹

نقشه ‏۴-۱: پراکندگی پارکهای موجود در شهر انزلی………………………………………………… ۶۳

نقشه ‏۴-۲: پراکندگی کلیه فضاهای سبز موجود در شهر انزلی………………………………………. ۶۴

نقشه ۴-۳: موقعیت مکانی و راههای ارتباطی پارک ساحلی بلوار و پاسداران……………………….. ۶۵

نقشه ۴-۴: موقعیت مکانی و راههای ارتباطی پارک کارآموزی…………………………………….. ۶۶

فهرست تصاویر

عنوان                                                      صفحه

عکس ‏۴- ۱: نمایی ازپارک ساحلی بلوار…………………………………………………………… ۶۸

عکس ‏۴ -۲: نمایی ازپارک ساحلی پاسداران……………………………………………………….. ۶۹

عکس ‏۴ -۳: نمایی ازپارک ارامنه…………………………………………………………………. ۷۰

عکس ‏۴- ۴: نمایی ازپارک کودک…………………………………………………………………. ۷۱

عکس ‏۴ -۵: نمایی ازپارک دادگستری……………………………………………………………… ۷۲

عکس ‏۴ -۶:  نمایی ازپارک میان پشته…………………………………………………………….. ۷۳

عکس ‏۴- ۷:  نمایی ازپارک سیده آسیه…………………………………………………………….. ۷۴

عکس ‏۴ -۸ : نمایی ازپارک کارآموزی…………………………………………………………….. ۷۵

عکس ‏۴ -۹ : نمایی ازپارک قایقران……………………………………………………………….. ۷۶

عکس ‏۴ -۱۰ : نمایی ازپارک نیمه شعبان………………………………………………………….. ۷۷

عکس ‏۴ -۱۱: نمایی ازپارک شهیدطلوعی………………………………………………………….. ۷۸

 

چکیده

با افزایش جمعیت شهرها، واژه فضای سبز و کاربری های فضای سبز شهری مورد توجه بیشتری قرار گرفته است. از این رو هر چه شهرها بزرگتر می شوند احساس نیاز به وجود فضای سبز چه برای بهره برداری مستقیم شهروندان و چه از نظر نقش پالایش محیط روزبروز بیشتر می شود. اهمیت فضاهای سبز در محیط شهری، تا آن حد است که بعنوان یکی از شاخص های توسعه یافتگی جوامع مطرح است و مزایایی چون درمان بیماریهای روحی، محیطی مطلوب برای پرورش کودکان، یکپارچگی اجتماعی، حفظ آسایش و … دارد. ضمن اینکه این فضاها برای عموم مردم در گذران اوقات فراغت، تفریح و مصاحبت با دوستان وگردهمایی های اجتماعی و فرهنگی استفاده می شوند. در این پژوهش فضای سبز شهر بندر انزلی مورد بررسی قرار گرفته است. این شهر با مساحت ۹ کیلومتر مربع و جمعیت ۱۱۶۶۶۴ نفر براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۰ در ساحل دریای خزر قرار گرفته و یکی از مهمترین مقاصد گردشگری در شمال کشور است و براین اساس لازم است که سرانه فضای سبز آن بیشتر از سایر شهرها باشد.

واژگان کلیدی : برنامه ریزی شهری، فضای سبز شهری، تحلیل فضایی- مکانی ، بندرانزلی

 

 

مقدمه

پیشرفت فناوری اطلاعات دنیای کنونی که موجب افزایش رسانه های جمعی شده است، انسان امروز را با ازدحام اطلاعاتی مواجه کرده و بر بحرانهای محیطی افزوده است. شهرهای پرجمعیت، ظهور کلان شهرها و محیط های پرتراکم و پر ازدحام زندگی، پیامدهای افزایش جمعیت اند که با توجه به مناسبات و تعریف روابط جدید انسانی در قرن اطلاعات، نوعی زندگی با مشخصه بحرانهای عصبی برای زندگی انسان قرن بیست و یکم رقم زده اند. می توان گفت ازدحام جمعیت و ازدحام اطلاعات بر بحرانهای محیطی افزوده و به طور همزمان، اصلی ترین ویژگی شکل دهنده به پارادایم های زندگی انسان معاصر شده اند و همزمان ضایعات جسمی و روانی بسیاری را برای انسان به وجود آورده، بنابراین از میان عوامل متعدد تأثیرگذار و پدید آورنده بحران محیطی، سه عامل تراکم جمعیتی، ازدحام اطلاعاتی و بحرانهای زیست محیطی به خصوص فقدان ارتباط انسان با طبیعت نوعی بحران عصبی و روانی برای انسان معاصر آفریده و این بحران عصبی بر پیامدهای نامطلوب تأثیر مستقیم داشته است.

بی توجهی به طبیعت در دنیا، پس از انقلاب صنعتی، در تمامی کشورها با پیشینه های تمدن گوناگون، رخ داد. بطوریکه تخریب آن با سرعت زیاد، تاکنون پیامدها و هزینه های بسیاری همراه داشته است. برخی از این پیامدها به صورت فراگیر شامل همه انسانها شده( مثل تخریب لایه اُزُن و …) و برخی دیگر در مناطقی مشخص رخ داده است (مثل بی توجهی به اهمیت حضور طبیعت در ساختار شهرها و کلان شهرها). آثار تخریب طبیعت همراه ازدحام جمعیتی و ازدحام اطلاعاتی عصر حاضر (عصر اطلاعات) پیامدهای جسمی، روانی و اجتماعی بسیار زیاد و با هزینه های گزاف برای انسان به وجود آورده و موجب شده تا بسیاری از کشورها به تدریج به تدوین برنامه هایی برای بازنگری و بازیابی طبیعت بپردازند. بیست سال پیش انقلاب محیط زیست تنها یک دل مشغولی بود… امروز یک جنبش جهانی است… و محیط زیست جهانی در دستورکار دنیا اولویت پیدا کرده … چه غیرمتحمل و چه مسرت بخش که علاقه به حفظ زمین جای عزم به نابودی آن را گرفته باشد. لذا وظیفه جدیدی پیش روی ماست- درک شیوه کار جهان و تنظیم رفتار خویش در واکنش به این آگاهی، حفظ زمین، سبز کردن و التیام آن( مک هارگ، ۱۹۹۱، دیباچه). در طراحی شهرهای امروز تلاش می شود تا طبیعت در قالب پارک های شهری به محیط زندگی متجلی شود اما این موضوع نتوانسته به نیازهای روانی انسان پاسخ کاملی بدهد. زیرا در طول تاریخ، انسان با طبیعت به عنوان سرچشمه و مادر خویش ارتباطی مستقیم و بی واسطه و سهل و مداوم داشته، که این پیوند در دوران صنعت و با چیره شده ماشین سخت ناتوان شده، در این دوران با محصور و زندانی شدن انسان در بین ساخته ها و مصنوعات خویش، به ظاهر در بسیاری موارد نیازی به نگهداری پیوند خویش با طبیعت احساس نمی کند. شهر انزلی ازجمله شهرهایی است که در پی افزایش جمعیت و گسترش فیزیکی، مکان و تعداد فضای سبز آن نسبت به گذشته تغییر زیادی ننموده است درواقع با گسترش جمعیت افزایش فضای سبز صورت نگرفته است و به همین جهت سرانه فضای سبز مردم شهر انزلی با سرانه استاندارد فاصله دارد.

 

12000 تومان – خرید