خانه / علوم انسانی / تاریخ / پایان نامه ارشد با عنوان سنجش تطبیقی آموزه های مانوی با مسیحیت در عصر ساسانی

پایان نامه ارشد با عنوان سنجش تطبیقی آموزه های مانوی با مسیحیت در عصر ساسانی

سنجش تطبیقی آموزه های مانوی با مسیحیت در عصر ساسانی

 

دانشگاه آزاد اسلامی

 واحد شاهرود

دانشکده علوم انسانی ، گروه تاریخ

پایان نامه برای دریافت کارشناسی ارشد  (MA.)

گرایش تاریخ ایران باستان

عنوان 

سنجش تطبیقی آموزه های مانوی با مسیحیت در عصر ساسانی

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                               صفحه

چکیده………………………………………………………………………………… ۱

فصل اول : کلیات تحقیق……………………………………………………………… ۲

۱-۱٫بیان مسئله……………………………………………………………………….. ۳

۱-۲اهداف  تحقیق……………………………………………………………………. ۴

۱-۳٫ طرح سئوال…………………………………………………………………….. ۴

۱-۴٫ ارائه فرضیات………………………………………………………………….. ۵

۱-۵٫ ادبیات تحقیق……………………………………………………………………. ۵

۱-۶٫ ابزار تحقیق…………………………………………………………………….. ۶

۱-۷٫ موانع و محدودیت ها تحقیق…………………………………………………….. ۷

۱-۸٫ فصل بندی پژوهش…………………………………………………………….. ۷

۱-۹٫ نقد و بررسی منابع و مآخذ تحقیق………………………………………………. ۸

فصل دوم : شکل گیری و ظهور مانویت……………………………………………… ۱۳

بخش اول : ۲-۱٫ سرگذشت مانی و مقام رسالت……………………………………… ۱۴

۲-۱-۱٫ سرگذشت مانی……………………………………………………………….. ۱۴

۲-۱-۲٫ مانی و مقام رسالت………………………………………………………….. ۱۴

۲-۱-۳٫ مذهب مانی…………………………………………………………………… ۱۶

۲-۱-۴٫ کرتیر و مانی………………………………………………………………… ۱۸

۲-۱-۵٫ بهرام پسر هرمز و مانی……………………………………………………… ۱۸

۲-۱-۶٫ آخرین نیایش مانی……………………………………………………………. ۱۹

بخش دوم : ۲-۲٫ مانویت و گسترش آن در جهان……………………………………. ۲۱

۲-۲-۱٫ خاستگاه دین مانوی………………………………………………………….. ۲۱

۲-۲-۲٫ مانویان………………………………………………………………………. ۲۳

۲-۲-۳٫ مانویت در شرق……………………………………………………………… ۲۵

۲-۲-۴٫ مانویت در غرب…………………………………………………………….. ۲۶

۲-۲-۵٫ پیروان مانی………………………………………………………………….. ۲۷

۲-۲-۶٫ توسعه مانویت و بقایای آن…………………………………………………… ۲۹

۲-۲-۷٫ فرقه ها………………………………………………………………………. ۳۰

بخش سوم : ۲-۳٫ آثار مانویان………………………………………………………. ۳۲

۲-۳-۱٫ خط و ادبیات کتب مانوی…………………………………………………….. ۳۲

۲-۳-۲٫ داستانهای تمثیلی…………………………………………………………….. ۳۵

۲-۳-۳٫ ادبیات موعظه ای……………………………………………………………. ۳۶

۲-۳-۴٫ نشر کتابهای مانی در جهان………………………………………………….. ۳۷

۲-۳-۵٫ آثار مانویان در حفاری تورفان………………………………………………. ۳۸

۲-۳-۶٫ خط مانی……………………………………………………………………… ۳۹

فصل سوم : شکل گیری و ظهور مانویت…………………………………………….. ۴۱

بخش اول : ۳-۱٫ سرگذشت عیسی (ع)………………………………………………. ۴۲

۳-۱-۱٫ ناصری………………………………………………………………………. ۴۲

۳-۱-۲٫ ولادت عیسی در انجیل و قرآن (کتب مقدس)………………………………… ۴۲

۳-۱-۳٫ اخبار انبیاء به ظهور مسیح (ع)……………………………………………… ۴۳

۳-۱-۴٫ ذکر نبوت عیسی بن مریم (ع)……………………………………………….. ۴۴

۳-۱-۵٫ بعثت عیسی (ع)……………………………………………………………… ۴۵

۳-۱-۶٫ رسالت حضرت عیسی (ع)………………………………………………….. ۴۶

۳-۱-۷٫ بروز شرک در زمان حضرت عیسی (ع)…………………………………… ۴۷

۳-۱-۸٫ دیدگاه قرآن کریم در مورد عیسی مسیح (ع)…………………………………. ۴۸

بخش دوم : ۳-۲٫ مسیحیت بعد از مسیح (ع)………………………………………… ۴۸

۳-۲-۱٫ مسیحیت پس از عیسی (ع)………………………………………………….. ۴۸

۳-۲-۲٫ مسیحیت در نخستین سده های میلادی……………………………………….. ۵۰

۳-۲-۳٫ شاگردان عیسی مسیح (ع)…………………………………………………… ۵۲

۳-۲-۴٫ انتشار و رسمیت مسیحیت…………………………………………………… ۵۲

۳-۲-۵٫ محیط رومی و ریشه های یهودی مسیحیت………………………………….. ۵۳

بخش سوم : ۳-۳٫ شوراهای مسیحیت……………………………………………….. ۵۴

۳-۳-۱٫ شورای داد شیوع…………………………………………………………….. ۵۴

۳-۳-۲٫ شورای مدائن………………………………………………………………… ۵۶

۳-۳-۳٫ شوراهای سال ۴۸۴-۴۸۵-۴۸۶ (جدایی عقیدتی از غرب)………………….. ۵۷

۳-۳-۴٫ مدرسه نصیبین………………………………………………………………. ۶۰

بخش چهارم : ۳-۴٫ کلیساهای مسیحیت……………………………………………… ۶۲

۳-۴-۱٫ وجه تسمیه کلیسا……………………………………………………………… ۶۲

۳-۴-۲٫ کلیسای اورشلیم نخستین تشکل رسمی مسیحیت……………………………… ۶۲

۳-۴-۳٫ پیامدهای تأسیس قسطنطنیه : تشکیل امپراتوری مسیحی…………………….. ۶۳

۳-۴-۴٫ تقسیمات مسیحیت……………………………………………………………. ۶۴

۳-۴-۵٫ پیروان راه……………………………………………………………………. ۶۴

بخش پنجم : ۳-۵٫ وضعیت مسیحیت در امپراتوری ساسانی «ایران»………………. ۶۵

۳-۵-۱٫ کیش ترسایی در ایران……………………………………………………….. ۶۵

۳-۵-۲٫ یزدگرد و مسیحیان…………………………………………………………… ۶۶

۳-۵-۳٫ شروع آزارها در اواخر حکومت یزدگرد اول……………………………….. ۶۸

۳-۵-۴٫ وضعیت مسیحیان در زمان پادشاهی بهرام پنجم…………………………….. ۶۹

۳-۵-۵٫ کرتیر و مسیحیان……………………………………………………………. ۷۱

۳-۵-۶٫ گسترش کلیسا و مراکز مهم کلیسایی…………………………………………. ۷۲

۳-۵-۷٫ زمینه های نسطوری شدن کلیسای ایران و ایجاد شورای مذهبی…………….. ۷۳

۳-۵-۸٫ نقش بارصوما در نسطوری کردن کلیسای ایران و استقلال نسطوریان از کلیسا روم شرقی         ۷۴

۳-۵-۹٫ مسجد سنگی داراب آتشکده آذرخش…………………………………………. ۷۶

۳-۵-۱۰٫ کلیسای نسطوری خارک…………………………………………………… ۷۶

بخش هفتم :۳-۷٫ منابع و خط مسیحی……………………………………………….. ۷۸

۳-۷-۱٫ اسناد منابع سریانی…………………………………………………………… ۷۸

۳-۷-۲٫ فارسی میانه مسیحی…………………………………………………………. ۷۸

فصل چهارم : بررسی آموزه های مانوی…………………………………………….. ۷۹

بخش اول : ۴-۱٫ آموزشهای مانی…………………………………………………… ۸۰

۴-۱-۱٫ مانستان………………………………………………………………………. ۸۰

۴-۱-۲٫ آموزش های مانی……………………………………………………………. ۸۰

۴-۱-۳٫ شایست ناشایست های مانوی…………………………………………………. ۸۳

۴-۱-۴٫ روزه های مانوی به قلم و.ب. هنینگ……………………………………….. ۸۵

بخش دوم: ۴-۲٫ اعتقادات مانوی……………………………………………………. ۸۷

۴-۲-۱٫ سرنوشت انسان پس از مرگ………………………………………………… ۸۷

۴-۲-۲٫ نور و ظلمت…………………………………………………………………. ۸۸

۴-۲-۳٫ آگاهی، راه رستگاری………………………………………………………… ۹۳

۴-۲-۴٫ معاد و قیامت از نظر مانی…………………………………………………… ۹۴

۴-۲-۵٫ بهشت و جهنم از نظر مانی………………………………………………….. ۹۵

بخش سوم : ۴-۳٫ آفرینش جهان و ماه و خورشید در مذهب مانی………………….. ۹۶

۴-۳-۱٫ آفرینش جهان………………………………………………………………… ۹۶

۴-۳-۲٫ دولاب کیهانی………………………………………………………………… ۹۶

۴-۳-۳٫ خلقت ماه و خورشید بر اساس متون مانوی………………………………….. ۹۷

۴-۳-۴٫ صفت زمین و آسمان نورانی………………………………………………… ۹۷

۴-۳-۵٫ ایزدان اسطوره آفرینش و خویش کاری آنان…………………………………. ۹۸

بخش چهارم : ۴-۴٫ تأثیرات مذهب مانی بر شعر شاعران…………………………… ۱۰۰

۴-۴-۱٫ تجلی عرفان مانوی در غزلی از حافظ………………………………………. ۱۰۰

۴-۴-۲٫ ذکر مانی در شاهنامه فردوسی………………………………………………. ۱۰۰

بخش پنجم : ۴-۵٫ عوامل گسترش دین مانی………………………………………… ۱۰۲

۴-۵-۱٫ معجزۀ مانی………………………………………………………………….. ۱۰۲

۴-۵-۲٫ سلسله مراتب مانویان………………………………………………………… ۱۰۳

۴-۵-۳٫ حکمت علمی مانویه………………………………………………………….. ۱۰۵

بخش ششم : ۴-۶٫ تأثیر اندیشه های مانی بر دیگر ادیان و بالعکس………………… ۱۰۵

۴-۶-۱٫ مانویت و اسلام………………………………………………………………. ۱۰۵

۴-۶-۲٫ شعوبیه و زندقه………………………………………………………………. ۱۰۶

۴-۶-۳٫ جامه سپید……………………………………………………………………. ۱۰۸

۴-۶-۴٫ آئین گنوسی و تأثیر آن در آیین مانی…………………………………………. ۱۰۹

فصل پنجم : بررسی آموزه های مسیحیت……………………………………………. ۱۱۱

بخش اول : ۵-۱٫ تعالیم مسیح (ع)…………………………………………………… ۱۱۲

۵-۱-۱٫ کتاب مقدس………………………………………………………………….. ۱۱۲

۵-۱-۲٫ تعالیم عیسی مسیح (ع)………………………………………………………. ۱۱۲

۵-۱-۳٫ مختصری از وظایف اخلاقی………………………………………………… ۱۱۴

۵-۱-۴٫ اعتقاد به تثلیث در نظر قرآن…………………………………………………. ۱۱۵

بخش دوم : ۵-۲٫ شعائر هفت گانه مسیحیت…………………………………………. ۱۱۵

۵-۲-۱٫ متعه (یا ازداواج موقت)……………………………………………………… ۱۱۵

۵-۲-۲٫ تعمید…………………………………………………………………………. ۱۱۶

۵-۲-۳٫ عشاءِ ربانی………………………………………………………………….. ۱۱۸

۵-۲-۴٫ تأیید………………………………………………………………………….. ۱۲۰

۵-۲-۵٫ . دست گذاری (یا درجات مقدس روحانیت)…………………………………. ۱۲۰

۵-۲-۶ . تدهین نهایی…………………………………………………………………. ۱۲۲

۵-۲-۷٫ توبه………………………………………………………………………….. ۱۲۳

۵-۲-۸٫ ازدواج مسیحی………………………………………………………………. ۱۲۵

۵-۲-۹٫ تصویب اصول مسیحیت…………………………………………………….. ۱۲۶

بخش سوم : ۵-۳٫ اعتقادات مسیحیت………………………………………………… ۱۲۷

۵-۳-۱٫ عبادات و نیایش در مسیحیت………………………………………………… ۱۲۷

۵-۳-۲٫ روزه گرفتن………………………………………………………………….. ۱۲۹

۵-۳-۳٫ گناه در آئین مسیحیت………………………………………………………… ۱۲۹

۵-۳-۴٫ ماهیت مرگ…………………………………………………………………. ۱۳۱

۵-۳-۵٫ مراسم سبت نزد مسیحیان……………………………………………………. ۱۳۱

۵-۳-۶٫ ذکر نشانه های قیامت………………………………………………………… ۱۳۳

۵-۳-۷٫ تدفین در مسیحیت و مقابر عیسویان…………………………………………. ۱۳۴

بخش چهارم : ۵-۴٫ انجیل و اعیاد مسیحیت…………………………………………. ۱۳۴

۵-۴-۱٫ انجیل های چهارگانه…………………………………………………………. ۱۳۴

۵-۴-۲٫ احترام به زن در انجیل و حجاب در انجیل………………………………….. ۱۳۵

۵-۴-۳٫ مفهوم خدا نزد مسیحیان……………………………………………………… ۱۳۶

۵-۴-۴٫ اعیاد مسیحیت……………………………………………………………….. ۱۳۷

بخش پنجم : ۵-۵٫ موعظه ها و پیام ها عیسی………………………………………. ۱۳۹

۵-۵-۱٫ موعظه های عیسی به دوازده شاگردش……………………………………… ۱۳۹

۵-۵-۲٫ درخت طوبی………………………………………………………………… ۱۴۱

۵-۵-۳٫ پیام عیسی (ع) و مسئله اسطوره شناسی…………………………………….. ۱۴۱

۵-۵-۴٫ عرفان مسیحی خدای گرای انسان نگار……………………………………… ۱۴۳

۵-۵-۵٫ مبارزه با انحراف و تعریف………………………………………………….. ۱۴۴

۵-۵-۶٫ چهار امری که موجب آرامش می شوند……………………………………… ۱۴۴

بخش ششم : ۵-۶٫ آموزشهای اجتماعی عیسی (ع) و پیروان عیسی (ع) و بعضی

 از فرقه ها مسیحیت…………………………………………………………………. ۱۴۵

۵-۶-۱٫ آموزشهای اجتماعی عیسی (ع)……………………………………………… ۱۴۵

۵-۶-۲٫ وضع اجتماعی و خرافی مسیحیان…………………………………………… ۱۴۵

۵-۶-۳٫ گفتگوها و مشاجرات مذهبی…………………………………………………. ۱۴۷

۵-۶-۴٫ شریعت و آزادی روح القدس………………………………………………… ۱۴۹

۵-۶-۵٫ رسولان و اعتقاد نامه رسولان……………………………………………….. ۱۵۰

۵-۶-۶٫ اعتقادات مسیحیان و مسیحیت نسطوری در ایران…………………………… ۱۵۳

 بخش هفتم : ۵-۷٫ تأثیر آموزه های مسیحی بر دیگر ادیان و بالعکس……………… ۱۵۴

۵-۷-۱٫ مسیحیت و ویژگی های پسندیده آن…………………………………………… ۱۵۴

۵-۷-۲٫ ظهور اندیشه های گنوسی و مارکیونی………………………………………. ۱۵۵

۵-۷-۳٫ مهر پرستی و مسیحیت………………………………………………………. ۱۵۶

۵-۷-۴٫ هزاره سلطنت عیسی مسیح (ع)……………………………………………… ۱۶۰

۵-۷-۵٫ دعای اوزیریس برای خدای آفتاب (مقایسه با دین مسیح)……………………. ۱۶۱

فصل ششم : بررسی تطبیقی آموزه های مانوی و مسیحیت در عصر ساسانی………. ۱۶۲

بخش اول : ۶-۱٫ سرگذشت مانی و عیسی (ع)………………………………………. ۱۶۳

۶-۱-۱٫ خانواده مانی و عیسی (ع)…………………………………………………… ۱۶۳

۶-۱-۲٫ دوازده سالگی مانی و عیسی (ع)……………………………………………. ۱۶۳

۶-۱-۳٫ محتوای سخنان مانی و عیسی (ع) و پیروزی در میان مردم………………… ۱۶۴

۶-۱-۴٫ دین مانی و مسیح (ع)……………………………………………………….. ۱۶۶

۶-۱-۵٫ نام مانی و عیسی (ع) در آیین مانویت و مسیحیت…………………………… ۱۶۷

بخش دوم : ۶-۲٫ تعالیم در مانویت و مسیحیت………………………………………. ۱۶۸

۶-۲-۱٫ اساس تعالیم در آیین مانویت و مسیحیت……………………………………… ۱۶۸

۶-۲-۲٫ بعثت مانی و عیسی (ع)……………………………………………………… ۱۷۰

۶-۲-۳٫ خدا در مانویت و مسیحیت…………………………………………………… ۱۷۱

۶-۲-۴٫ شیوه های گوناگون آموزه های مانی و عیسی (ع) به پیروانشان…………….. ۱۷۳

۶-۲-۵٫ اعتقادات مانی و مسیح (ع)………………………………………………….. ۱۷۴

۶-۲-۶٫ معجزات مانی و عیسی (ع)………………………………………………….. ۱۷۶

۶-۲-۷٫ اخلاقیات و زهد و تقوی در مانویت و مسیحیت……………………………… ۱۷۷

۶-۲-۸٫ علم نجوم در مانویت و مسیحیت…………………………………………….. ۱۷۸

بخش سوم : ۶-۳٫ سلسله  اعتقادات در مانویت و مسیحیت…………………………. ۱۷۹

۶-۳-۱٫ معاد در مانویت و مسیحیت………………………………………………….. ۱۷۹

۶-۳-۲٫ روزه و نماز و صدقه در مانویت و مسیحیت………………………………… ۱۷۹

۶-۳-۳٫ بهشت و جهنم در مانویت و مسیحیت………………………………………… ۱۸۱

۶-۳-۴٫ گناه و توبه در مانویت و مسیحیت…………………………………………… ۱۸۱

۶-۳-۵٫ آیین اعتراف در مانویت و مسیحیت…………………………………………. ۱۸۲

۶-۳-۶٫ تثلیث در مانویت و مسیحیت…………………………………………………. ۱۸۴

۶-۳-۷٫ رستگاری و پرهیزگاری در مانویت و مسیحیت…………………………….. ۱۸۴

۶-۳-۸٫ تعمید و عشاءِ ربانی در مانویت و مسیحیت………………………………….. ۱۸۵

۶-۳-۹٫ موضوع داستان آفرینش و خلقت ماه و خورشید در مانویت و مسیحیت……… ۱۸۷

۶-۳-۱۰٫ اعیاد در کیش مانویت و مسیحیت………………………………………….. ۱۸۸

۶-۳-۱۱٫ اشعار و سرودهای مذهبی در مانویت و مسیحیت………………………….. ۱۸۹

۶-۳-۱۲٫ دعا در مانویت و مسیحیت…………………………………………………. ۱۹۰

۶-۳-۱۳٫ آیین ازدواج در مانویت و مسیحیت………………………………………… ۱۹۰

۶-۳-۱۴٫ نور وظلمت در مانویت و مسیحیت………………………………………… ۱۹۱

۶-۳-۱۵٫ عروج مانی و مسیح (ع) به آسمان…………………………………………. ۱۹۲

بخش چهارم : ۶-۴٫ فعالیت های مذهبی در مانویت و مسیحیت……………………… ۱۹۲

۶-۴-۱٫ محل عبادت و فعالیت زنان در کیش مانویت و مسیحیت…………………….. ۱۹۲

۶-۴-۲٫ آیین تطهیر و موعظه ها در مانویت و مسیحیت……………………………… ۱۹۵

۶-۴-۳٫ جهان بینی در کیش مانویت و مسیحیت………………………………………. ۱۹۶

۶-۴-۴٫ گرامیداشت روزهای هفته در مانویت و مسیحیت……………………………. ۱۹۶

۶-۴-۵٫ پایان جهان و داوران در واپسین روزها در کیش مانویت و مسیحیت……….. ۱۹۷

۶-۴-۶٫ اسطوره ها در مانویت و مسیحیت…………………………………………… ۱۹۹

۶-۴-۷٫ حضرت آدم در کیش مانویت و مسیحیت…………………………………….. ۲۰۰

۶-۴-۸٫ تولید مثل در مانویت و مسیحیت…………………………………………….. ۲۰۰

۶-۴-۹٫ وجود آثار در مانویت و مسیحیت……………………………………………. ۲۰۱

بخش پنجم : ۶-۵٫ پیروان و سلسله مراتب در مانویت و مسیحیت………………….. ۲۰۲

۶-۵-۱٫ پیروان و شاگردان مانی و مسیح (ع)………………………………………… ۲۰۲

۶-۵-۲٫ مانویت و مسیحیت پناهگاه طبقات محروم……………………………………. ۲۰۴

۶-۵-۳٫ مبلغین مانوی و مسیحی و اختلافات میان آنها……………………………….. ۲۰۵

۶-۵-۴٫ شرط لازم برای مانوی شدن در مانویت و مسیحی شدن در مسیحیت……….. ۲۰۷

۶-۵-۵٫ سلسله مراتب در مانویت و مسیحیت و اعمال آنها…………………………… ۲۰۸

۶-۵-۶٫ مراسم سوگواری در مانویت و مسیحیت…………………………………….. ۲۱۰

بخش ششم : ۶-۶٫ تأثیر ادیان بزرگ در مانویت و مسیحیت………………………… ۲۱۰

۶-۶-۱٫ عملکرد زرتشتیان نسبت به مانویان و مسیحیان و تأثیر آن بر مذاهب……….. ۲۱۰

۶-۶-۲٫ تأثیر کیش بودایی در مانویت و مسیحیت…………………………………….. ۲۱۱

۶-۶-۳٫ تأثیر کیش زروانی در مانویت و مسیحیت…………………………………… ۲۱۲

۶-۶-۴٫ تأثیر آیین مهر بر مانویت و مسیحیت………………………………………… ۲۱۳

۶-۶-۵٫ تأثیر گنوسی ها و آموزه های مارکیونی در مانویت و مسیحیت……………… ۲۱۴

فصل هفتم: نتیجه گیری………………………………………………………………. ۲۱۶

نتیجه گیری…………………………………………………………………………… ۲۱۷

منابع و مآخذ………………………………………………………………………….. ۲۲۰


چکیده

دین مانوی آئینی عرفانی و ترکیبی از ادیان مسیحیت، زرتشتی و گنوسی بود که در ایران بنیان گذاشته شد. در این دین از مسیحیت «مسیح منجی» وارد شده است و از دین زرتشتی «اعتقاد به دوگانه به نیکی وبدی» و از دین بودایی «ورود اصول تناسخ» و دیگر آئین چون مهر و گنوسی نیز در عملکرد آنان تأثیر گذار بود. مسیحیت که از سمت غرب به ایران راه پیدا نمود در همه جای شاهنشاهی ساسانی مراکز اسقف نشین دایر کرد و مسیحیت به سرعت در ایران ریشه دوانید. مسیحیت آمیزه ای از تأثیرات یونانی، رومی و یهودی بود. مسیحیت از بعضی ادیان دیگر همچون مهرپرستی و زروانی و گنوسی تأثیر گرفته است که در تعالیم و عملکرد پیروان مسیحی به وضوح دیده می شود. آنچه مانویت را مخصوصأ با آیین مسیح نزدیک می نماید ارتباط مانی است با مذاهب گنوسی مسیحی که باعث گردید بسیاری از آموزشها و عملکرد مانویان از مسیحیت تأثیر گذار باشد. و علت تأثیر گذاری مانویت از مسیحیت این بود که مانی خود را همان فارقلیط معرفی نمود که مسیح به آمدنش بشارت داده بود، و شباهت تعالیم مانی و مسیح سبب گردید که بعضی از مسیحیان به مانویت تمایل نشان دهند. عملکرد پیروان مانویت بر اساس آثار باقیمانده از آنها نشان می دهد که مانی به خوبی از آئین مسیح خبر داشته و بسیاری از تعالیم مسیح را در دین خود گنجانده است. به طور کلی تأثیر مانویت از مسیحیت در مسائل اعتقادی و عملکرد پیروانشان در زندگی اجتماعی به مراتب بیشتر بوده است. این پژوهش با توجه به ماهیت نظری آن توصیفی و تحلیلی و بر اساس متدهای متداول در علوم انسانی و مطالعات تاریخی به شیوه جمع آوری داده ها انجام گرفته این پژوهش می تواند جنبه های مبهم مانویت و مسیحیت و تأثیرات این دو آیین را تبیین نماید.

کلید واژه : تعالیم ، عقاید ، مانوی ، مسیحی ، ساسانیان .

قیمت:   ۱۲۰۰۰ تومان

 

فرمت

مطلب مشابه

پایان نامه ارشد با عنوان تئوری تئوکراسی و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

  عنوان: تئوری تئوکراسی و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران فهرست مطالب عنوان                                                                                                                          صفحه …