خانه / علوم انسانی / اقتصاد / پایان نامه کارشناسی ارشد با عنوان بررسی رفتار نظریه مزد – کارایی در بخش صنعت ایران

پایان نامه کارشناسی ارشد با عنوان بررسی رفتار نظریه مزد – کارایی در بخش صنعت ایران

تحصیلات تکمیلی

 

 

پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته علوم اقتصادی

  

عنوان :

بررسی رفتار نظریه مزد کارایی در بخش صنعت ایران

 

 

چکیده:

طی سالهای اخیر، نظریه مزد- کارایی توضیح آشکاری برای بیکاری غیر ارادی و تفاوت در مزدها ارائه داده است. ایده اصلی این نظریه این است که مزدها نقشی غیر از تسویه بازار دارند. به دلایل تجربی و تئوریک، وجود مکانیزمی که به وسیله آن بتوان الگوی مزد- کارایی را به طور عملی و صحیح در صنایع کارخانه ای ایران، جایگزین شیوه های پرداخت سنتی نمود ضروری به نظر می رسد. بر اساس نظریه مزد- کارایی، پرداخت مزد بالاتر از سطح تعادلی بازار، بهترین نیروی کار به لحاظ بهره وری را جذب بنگاهها می کند. هدف از این تحقیق، شناسایی رابطه میان مزد و بهره وری نیروی کار در بخش صنایع کارخانه ای ایران می باشد. بدین منظور، با استفاده از داده های صنایع کارخانه ای ایران بر حسب کدهای چهار رقمی طی دوره ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۷ و روش داده های تلفیقی، به بررسی رابطه مزد و بهره وری نیروی کار پرداخته ایم. نتایج بدست آمده بیانگر آن است که به طور متوسط در ۰۷/۶۱ درصد صنایع، بهره وری رابطه معناداری با مزد پرداختی به نیروی کار نداشته و عواملی غیر از مزد در میزان بهره وری اثرگذار بوده و در ۹۳/۳۸ درصد صنایع این رابطه معنادار بوده و بهره وری متناسب با مزد پرداختی بوده است. از این رو، نیاز به اصلاح سیاست هایی که میزان بهره وری نیروی کار را با سطح مزد پرداختی، در کنار سایر شیوه های بهبود بخشی بهره وری، هم سو و هماهنگ سازد ضروری به نظر می رسد تا از این طریق زمینه افزایش سودآوری بنگاههای صنعتی نیز در کنار ارتقای بهره وری نیروی کار فراهم گردد. همچنین می توان از طریق آموزش های لازم، مهارتهای ضروری جهت بالابردن بهره وری نیروی کار در صنایعی که بهره وری متناسب با مزد نبوده را افزایش داد. طبق دیگر نتایج، به طور متوسط در ۱۸/۶۷ درصد صنایع ایران روند کارایی صنعت بر حسب تغییرات مزد در بخش صنعت، مثبت و معنادار بوده است و در ۸۲/۳۲ درصد صنایع رابطه کارایی صنعت با مزد پرداختی توسط آن صنعت جهت معکوس داشته و در یک جهت همگام نبوده و کارایی صنایع متناسب با مزد پرداختی توسط آنها نمی باشد.

 

کلمات کلیدی: مزد – کارایی – صنایع کارخانه ای – نیروی کار – داده های تلفیقی – نظریه مزد-کارایی

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

عنوان

 

صفحه
فصل اول: کلیات پژوهش ……………………………………………………………………………………….

۱-۱-      مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………..

۱-۲-      بیان مسأله ………………………………………………………………………………………………………………..

۱-۳-      ضرورت پژوهش …………………………………………………………………………………………………………

۱-۴-      اهداف پژوهش …………………………………………………………………………………………………………..

۱-۵-      سؤالات پژوهش ………………………………………………………………………………………………………..

۱-۶-      فرضیات پژوهش ………………………………………………………………………………………………………..

۱-۷-      استفاده کنندگان از نتایج پژوهش ……………………………………………………………………………

۱-۸-      نوآوری پژوهش ………………………………………………………………………………………………………….

۱-۹-      روش انجام پژوهش ……………………………………………………………………………………………………

۱-۱۰-  روش و ابزار گردآوری اطلاعات …………………………………………………………………………………

۱-۱۱-  جامعه آماری و تعداد نمونه ……………………………………………………………………………………….

۱-۱۲-  واژگان کلیدی ……………………………………………………………………………………………………………

فصل دوم: مروری بر ادبیات پژوهش و پیشینه تحقیق…………………………………………….

۲-۲-      مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………..

۲-۳-      مطالعات صورت گرفته ………………………………………………………………………………………………

۲-۳-۱-    مطالعات خارجی …………………………………………………………………………………………………

۲-۳-۲-    مطالعات داخلی …………………………………………………………………………………………………..

فصل سوم: روش شناسی تحقیق…………………………………………………………………………..

۳-۱-      مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………..

۳-۲-      مدل اولیه سولو و مزد کارایی ……………………………………………………………………………………

۳-۲-۱-    فرضیه مزد کارایی سولو ……………………………………………………………………………………..

۳-۲-۲-    نمودار تلاش سولو ………………………………………………………………………………………………

۳-۳-      مدل کم کاری و مزد کارایی………………………………………………………………………………………

۳-۳-۱-  منحنی  ………………………………………………………………………………………………….

۳-۳-۲-    مزدهای کارآمد و تهدید اتحادیه به فسخ قرارداد ………………………………………………

۳-۴-      مدل انصاف و مزد کارایی ………………………………………………………………………………………….

۳-۴-۱-    انصاف مبنایی برای پرداخت مزدهای بالاتر ……………………………………………………….

۳-۴-۲-    انصاف و بیکاری …………………………………………………………………………………………………..

۳-۴-۳-    فرضیه تلاش- مزد منصفانه ………………………………………………………………………………..

۳-۴-۴-    چهار دیدگاه مرتبط با نظریه انصاف …………………………………………………………………..

۳-۵-      مدل گردش نیروی کار و مزد کارایی ……………………………………………………………………….

۳-۵-۱-    رفتار بنگاه شهری بر مبنای گردش نیروی کار ………………………………………………….

۳-۵-۲-    اشتغال در بخش شهری ……………………………………………………………………………………..

۳-۶-      مدل انتخاب نامساعد و مزد کارایی……………………………………………………………………………

۳-۶-۱-    مدل انتخاب نامساعد ………………………………………………………………………………………….

۳-۶-۲-    علامت دهی در بازار کار ……………………………………………………………………………………..

فصل چهارم: برآورد و آزمون تجربی مدل …………………………………………………………….

۴-۱-      مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………..

۴-۲-      داده ها و روش تحقیق ………………………………………………………………………………………………

۴-۳-      تحلیل وضعیت متوسط مزد پرداختی در صنایع کارخانه ای ایران ………………………….

۴-۴-      سنجش کارایی به روش حداکثر درست نمایی (ML) در صنایع ایران ………………….

۴-۵-      تحلیل نتایج اثر مزد بر کارایی صنعت ………………………………………………………………………

۴-۶-      تصریح مدل مزد- کارایی ………………………………………………………………………………………….

۴-۷-      روش برآورد الگو ………………………………………………………………………………………………………..

فصل پنجم: جمع بندی و نتیجه گیری …………………………………………………………………..

۵-۱-      مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………..

۵-۲-      اهمیت و نقش نظریه مزد- کارایی در بخش صنعت ………………………………………………..

۵-۳-      نتایج تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………

۵-۴-      پیشنهادات …………………………………………………………………………………………………………………

۵-۵-      پیشنهادات برای تحقیقات آتی …………………………………………………………………………………

فهرست منابع ……………………………………………………………………………………………………..

پیوست ها …………………………………………………………………………………………………………..

پیوست (الف) – طبقه بندی استاندارد بین المللی کلیه رشته فعالیت های اقتصادی  ……

پیوست (ب) – نتایج مرتبط به تخمین پارامترهای اثرات ثابت ………………………………………………….

 

 

 

 

1

2

3

4

4

5

5

5

5

6

10

10

11

13

14

14

14

23

37

38

38

38

41

43

44

48

50

51

52

54

55

57

58

62

62

63

65

68

69

69

71

73

79

85

86

96

97

97

98

100

100

101

105

105

106

 

 

 

 

 

فهرست جدول ها

 

عنوان جدول

 

صفحه
جدول ۲-۲-۱- مؤلفه های مؤثر در تعیین مزد منصفانه

جدول ۲-۲-۲- خلاصه نتایج پژوهش های پیشین خارجی و داخلی

جدول ۳-۴-۱- چهار دیدگاه آکرلف در مورد نظریه انصاف

جدول ۴-۳-۱- متوسط مزد سرانه پرداختی در صنایع کارخانه ای ایران

جدول ۴-۴-۱- برآورد تابع مرز تصادفی ترانسلوگ به روش MLE

جدول ۴-۴-۲- میانگین کارایی فنی صنایع کارخانه ای ایران به روش SFA

جدول ۴-۵-۱- آزمون هازمن

جدول ۴-۵-۲- آزمونF

جدول ۴-۵-۳- نتایج تخمین الگوی اثر مزد بر کارایی صنعت به روش اثرات ثابت

جدول ۴-۷-۱- آزمون هازمن

جدول ۴-۷-۲- آزمونF

جدول ۴-۷-۳- نتایج تخمین مدل مزد- کارایی به روش اثرات ثابت

جدول ۴-۷-۴- ضرایب ناهمگنی صنایع کارخانه ای

جدول پیوست (الف)- کدهای طبقه بندی بین المللی کالاها و خدمات (ISIC)

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل ها

 

30

34

55

71

76

77

80

80

81

86

87

87

91

105

عنوان شکل

 

صفحه
نمودار ۳-۲-۱-  رابطه مزد و تلاش

نمودار ۳-۲-۲-  مزد کارایی و بیکاری غیرارادی در بازار کار

نمودار ۳-۲-۳-  نقطه بهینه استخدام نهاده کار

نمودار ۳-۳-۱-  منحنی عدم کم کاری (  یا )

نمودار ۳-۳-۲-  منحنی عدم کم کاری (  یا ) با انتقال به چپ

نمودار ۳-۳-۳-  منحنی عدم کم کاری و بیکاری غیر ارادی

نمودار ۳-۵-۱- رابطه مزد و نرخ ترک کار

نمودار ۳-۵-۲- رابطه مزد و آموزش نیروی کار بنگاه

نمودار ۳-۵-۳-  منحنی تعادل بنگاه

نمودار ۳-۵-۴- گردش نیروی کار و مزد کارایی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

39

41

43

45

45

46

60

60

61

61

 

 

کلیات پژوهش

 

  • مقدمه

اقتصاددانان کینزی جدید بیشتر گرایش به نظریه ای دارند که مزد- کارایی نامیده می شود. ایده اصلی این نظریه این است که مزدها نقشی غیر از تسویه بازار دارند و برای توضیح امکان شکست سازوکار تسویه بازار به کار می روند( روزن و موئن[۱]، ۲۰۰۶). برای اولین بار لیبن اشتاین[۲] (۱۸۵۷ و ۱۹۵۸) بحث مزد کارایی را بیان نمود. یعنی اگر بنگاه‌ها مزد بالاتری بپردازند، مزد بالاتر کارگران را باانگیزه تر کرده و بهره وری بالاتری از آنها را جذب می کند. این فرضیه تأثیر زیادی در مطالعه شاپیرو و استیگلیتز[۳] (۱۹۸۴) داشت. نظریه مزد- کارایی توضیح آشکاری برای بیکاری غیر ارادی است. شاپیرو و استیگلیتز در مطالعه خود از الگوی لیبن اشتاین برای تبیین بیکاری غیراداری استفاده نمودند. طی سالهای اخیر این نظریه به این موضوع پرداخته است که چرا مزدها چسبنده اند و بنگاهها( علی رغم وجود صف متقاضیان ) تمایلی به کاهش مزدها ندارند. ممکن است بنگاهها به منظور ایجاد انگیزه در کارکنان، بکارگیری نیروی کار ماهر و یا حفظ کارکنان خود اقدام به افزایش مزدها در سطحی بالاتر از سطح مزد تسویه کننده بازار نمایند( روزن و موئن، ۲۰۰۶). بحث های متعدد اخیر، درباره دلایل این امر است که چرا ممکن نیست قیمت ها در بازارهای خاص و بویژه بازارهای کار برای حذف مازاد عرضه تنظیم شوند. ویژگی ضروری نظریه مزد- کارایی این است که بهره وری نیروی کار یک بنگاه وقتی مزد آنها افزایش می یابد، بیشتر می شود( مالکومسون[۴]،۱۹۸۱). تأثیر مزدها بر بهره وری کارگر می تواند شکست بنگاه در کاهش مزدها را به رغم اضافه عرضه نیروی کار توضیح دهد. حتی اگر این کاهش، موجب کاهش هزینه بنگاه شود، اگر نظریه ها درست باشند، کارایی کارگران و سود بنگاه نیز تنزل پیدا می کند. نظریه های سنتی و نظریه مزد- کارایی هر دو وجود یک همبستگی مثبت میان مزد و کارایی را قبول دارند، اما جهت تأثیرگذاری مورد اختلاف این دو نظریه است. بازخور مزد نسبت به کارایی بیان کننده مزد کارایی و بازخور کارایی نسبت به مزد نشان دهنده نظریه سنتی مزد است(سوری و همکاران، ۱۳۸۷). در اصل مزد- کارایی، نظریه ای است که طبق آن، مزدها بالاتر از سطح مزد تعادلی پرداخت خواهد شد و بهترین نیروهای کار را برای بنگاه می توان استخدام نمود که دارای بهره وری بالاتری نسبت به اغلب کارگران باشند.

به منظور بررسی نظریه مزد- کارایی، در بخش دوم این پژوهش شواهد تجربی الگوهای مختلف مزد- کارایی در کشورهای مختلف بیان شده و در بخش سوم تحلیل نظری نظریه های مزد- کارایی آورده شده است. در بخش چهارم نیز روش برآورد الگوی تجربی این تحقیق و نتایج حاصل از آن بیان شده اند. سرانجام در بخش پایانی به بحث و نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات پرداخته شده است.

 

  • بیان مسأله

نظریه های متعددی درباره چگونگی اثر مزد بر بهره وری کارگر وجود دارد. منکیو[۵] (۲۰۰۲)، معتقد است که مزدهای بالا، گردش نیروی کار را کاهش می دهد. کارگران به دلایل متعددی از مشاغل خارج می شوند تا شغل بهتری در سایر بنگاه ها بیابند تا حرفه خود را تغییر داده و یا به بخش های دیگر اقتصاد منتقل شوند. هر قدر یک بنگاه مزد بیشتری به کارگرانش بپردازد( با فرض منصفانه بودن مزدها ( عبادی، پاسبانی، ۱۳۹۲)، انگیزه آنها برای ماندن در بنگاه، افزایش می یابد. بنگاه با پرداخت مزد بالاتر، فراوانی جدایی از محیط کار را کاهش می دهد و از این راه زمان کمتری برای استخدام و آموزش (کارآموزی) کارگران جدید صرف می شود.

منکیو در دومین نظریه اش معتقد است متوسط کیفیت نیروی کار یک بنگاه، بستگی به مزدی دارد که به کارکنان خود می پردازد. اگر یک بنگاه مزدها را کاهش دهد، بهترین کارکنان می توانند آن را ترک و در جای دیگر مشاغلی بیابند. در نتیجه بنگاه با کارکنانی با مهارت کمتر که دارای هزینه های کمتری هستند، باقی می ماند. با پرداخت مزدی بالاتر از مزد تعادلی بازار، بنگاه می تواند از این انتخاب زیان آور اجتناب کند، کیفیت متوسط نیروی کار را بهبود بخشد و از این راه بهره وری را افزایش دهد.

سومین نظریه مزد- کارایی(منکیو، ۲۰۰۲)، معتقد است که مزد بالاتر از سطح تسویه کننده بازار تلاش کارگر را بهبود می بخشد. طبق این نظریه بنگاه ها نمی توانند به طور کامل تلاش کاری کارکنان را مشاهده کنند چون تلاش یک متغیر صلاحدیدی است و کارکنان باید خودشان تصمیم بگیرند که تا چه حد سخت کار کنند. کارگران می توانند انتخاب کنند تا سخت کار کنند، یا شانه خالی کنند. می توانند به ریسک خود ادامه داده تا اخراج شوند. بنگاه می تواند تلاش کارگر را با پرداخت مزد بالاتر از سطح تسویه کننده بازار افزایش دهد. هر قدر مزد بالاتر باشد، هزینه آن برای کارگری که اخراج شود بیشتر است. با پرداخت مزد بالاتر، یک بنگاه کارکنان بیشتری را تشویق به کار می کند و در نتیجه بهره وری افزایش می یابد.

در نظریه مزد- کارایی بیان می‌شود کاهش مزد الزاماً به نفع بنگاه نیست، زیرا کاهش مزد نه تنها هزینه‌های بنگاه را ممکن است کاهش ندهد بلکه هزینه‌های دیگری را تحمیل نماید و از طرف دیگر میزان تلاش کارگران را کاهش داده و از این طریق بهره وری را کاهش خواهد داد. این امر سبب می‌شود که بین مزد و بهره وری رابطه مثبتی بوجود آید. در تحقیق حاضر به مدل سولو[۶](۱۹۷۹)، مدل کم کاری (شاپیرو- استیگلیتز، ۱۹۸۴ و بیولو و سامرز[۷]، ۱۹۸۶ )، مدل انصاف (آکرلوف[۸]، ۱۹۸۲و۱۹۸۴ و کروگر[۹]و سامرز، ۱۹۸۶)، مدل گردش نیروی کار (سالوپ[۱۰]، ۱۹۷۹ و استیگلیتز، ۱۹۸۴و۱۹۸۵ )، مدل انتخاب نامساعد( استیگلیتز، ۱۹۷۶و ویس[۱۱]، ۱۹۸۰) و… اشاره خواهد شد. به هر حال این نظریه‌ها هر یک به دنبال تبیین شرایط حاکم بر بازار کار هستند تا از این طریق بتوانند چسبندگی مزدها، دلایل وجود بیکاری غیرارادی در بازار کار را ارائه نمایند. در این پژوهش سعی بر آن بوده که رابطه میان مزد و بهره وری نیروی کار در بخش صنعت ایران مورد واکاوی قرار گیرد و بررسی شود که این دو مؤلفه به چه میزان و در چه جهتی با یکدیگر مرتبط می باشند و اگر این ارتباط به نحوی مطلوب وجود ندارد، راههای برون رفت از آن چیست؟

قیمت:   ۱۲۰۰۰ تومان

 

فرمت

مطلب مشابه

پایان نامه کارشناسی ارشد با عنوان سیاست کیفری ناظر بر سلامت حمل ونقل انرژی

عنوان: سیاست کیفری ناظر بر سلامت حمل ونقل انرژی چکیده گسترش روز افزون انشعابات غیرمجاز …